Hộ kinh doanh có bản giấy của giấy chứng nhận bị mất, cháy, rách, nát hoặc bị tiêu hủy thì gửi văn bản đề nghị cấp lại cho Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã; cơ quan xem xét cấp lại trong 01 ngày làm việc và hộ nộp lệ phí theo quy định. Đó là toàn bộ nội dung Điều 110 Nghị định 168/2025/NĐ-CP. Không có yêu cầu trình báo mất hay giấy xác nhận nào khác trong điều khoản này.
Nếu giấy còn nguyên nhưng ghi sai so với hồ sơ bạn đã nộp, đó là thủ tục khác: hiệu đính theo Điều 115, xử lý trong 03 ngày làm việc. Còn nếu bạn nhận thông báo rà soát dữ liệu của cơ quan đăng ký, có hạn 90 ngày để đối chiếu (Điều 114). Bài này giúp bạn xác định đúng thủ tục cho tình huống của mình, chuẩn bị giấy, và chứng minh hộ vẫn hoạt động hợp lệ trong lúc chờ giấy mới.
Xác định đúng thủ tục trước khi đi
Bốn tình huống dễ nhầm với nhau. Mỗi dòng là một thủ tục riêng với thời hạn riêng.
| Tình huống | Thủ tục | Hồ sơ | Thời hạn | Căn cứ |
|---|---|---|---|---|
| Bản giấy bị mất, cháy, rách, nát, tiêu hủy | Cấp lại | Văn bản đề nghị cấp lại | 01 ngày làm việc | Điều 110 |
| Giấy ghi sai so với nội dung hồ sơ đã nộp | Hiệu đính do hộ đề nghị | Giấy đề nghị đăng ký thay đổi nội dung đăng ký hộ kinh doanh | 03 ngày làm việc | Khoản 1 Điều 115 |
| Dữ liệu trên hệ thống thiếu hoặc sai so với bản giấy của giấy chứng nhận, giấy chứng nhận đăng ký thuế | Bổ sung, hiệu đính dữ liệu | Giấy đề nghị kèm bản sao giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh và giấy chứng nhận đăng ký thuế | 03 ngày làm việc | Khoản 3 Điều 115 |
| Nhận thông báo rà soát thông tin của cơ quan đăng ký | Đối chiếu, đề nghị sửa nếu sai | Giấy đề nghị đăng ký thay đổi nội dung đăng ký hộ kinh doanh | Hộ gửi trong 90 ngày kể từ ngày có thông báo | Khoản 2 Điều 114 |
Nếu thông tin thật sự đã thay đổi, ví dụ bạn đã chuyển chỗ hay đổi ngành, đó không phải hiệu đính mà là đăng ký thay đổi nội dung theo Điều 100, hạn 10 ngày kể từ khi thay đổi.
Khi cơ quan đăng ký tự phát hiện giấy chứng nhận ghi sai so với hồ sơ, họ gửi thông báo hiệu đính và cấp giấy mới trong 03 ngày làm việc kể từ ngày gửi thông báo (khoản 2 Điều 115); nếu chỉ dữ liệu trên hệ thống sai, họ tự sửa trong 03 ngày làm việc (khoản 4).
Checklist hồ sơ cấp lại giấy bị mất hoặc hỏng
Tích từng ô:
- [ ] Văn bản đề nghị cấp lại giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh, nêu lý do: mất, cháy, rách, nát hoặc bị tiêu hủy (Điều 110). Hỏi nơi nộp có mẫu sẵn không, vì Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành biểu mẫu đăng ký hộ kinh doanh (khoản 5 Điều 124).
- [ ] Ghi mã số hộ kinh doanh, tên hộ, địa chỉ trụ sở để cơ quan tra đúng hồ sơ. Nếu không nhớ mã số, tra trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp (Điều 116).
- [ ] Phần còn lại của giấy bị rách, nát hoặc cháy dở, nếu còn, mang theo để cán bộ đối chiếu.
- [ ] Thẻ căn cước bản chính của người nộp (khoản 2 Điều 92).
- [ ] Văn bản ủy quyền nếu người nộp không phải chủ hộ (khoản 1 Điều 93).
- [ ] Tiền lệ phí cấp lại; mức thu hỏi tại nơi nộp (Điều 110 chỉ ghi nộp lệ phí theo quy định).
Điều 110 áp dụng cho hộ "đã được cấp bản giấy". Nếu hộ được cấp giấy chứng nhận dạng bản điện tử thì mất điện thoại không phải là mất giấy: tải lại bản điện tử từ hệ thống hoặc hỏi cơ quan đăng ký cách lấy lại. Khoản 1 Điều 85 công nhận giấy chứng nhận ở cả hai dạng.
Trong lúc chờ giấy mới: hộ vẫn hoạt động bình thường
Mất bản giấy không làm hộ mất tư cách. Thông tin trong Cơ sở dữ liệu về đăng ký hộ kinh doanh có giá trị pháp lý là thông tin gốc (khoản 7 Điều 3), và tình trạng "đang hoạt động" của hộ không đổi chỉ vì tờ giấy bị cháy. Bạn vẫn bán hàng như thường.
Khi có người cần kiểm tra, như bên cho thuê mặt bằng, đối tác nhập hàng hay đoàn kiểm tra, bạn có thể đưa giấy tiếp nhận hồ sơ cấp lại, đồng thời chỉ cho họ tra thông tin hộ miễn phí trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp: tên hộ, mã số, địa chỉ trụ sở, ngành nghề, họ tên chủ hộ (Điều 116).
Ví dụ: sau một trận ngập, tiệm tạp hóa của bà Lan bị nước làm nhòe hết giấy tờ để trong ngăn kéo, trong đó có giấy chứng nhận. Con trai bà gửi văn bản đề nghị cấp lại, ghi lý do giấy bị hư hỏng do ngập nước, mang theo tờ giấy nhòe và căn cước, kèm văn bản ủy quyền bà ký. Một ngày làm việc sau, bà có giấy mới. Từ lần đó, nhà bà chụp lại mọi giấy tờ của hộ và cất bản giấy trong túi nhựa kín.
Mẹo bảo quản: treo một bản sao ở cửa hàng, cất bản chính ở nhà; chụp bản chính lưu trong điện thoại và một nơi lưu trữ khác. Giấy chứng nhận mới nhất là giấy duy nhất còn hiệu lực (khoản 5 Điều 85), nên khi được cấp giấy mới sau mỗi lần thay đổi, bỏ bản cũ đi để khỏi đưa nhầm.
Giấy ghi sai: hiệu đính thế nào cho nhanh
Xác định sai ở đâu. Hiệu đính chỉ áp dụng khi nội dung trên giấy chứng nhận khác với nội dung trong hồ sơ bạn đã nộp (khoản 1 Điều 115). Lấy bản lưu giấy đề nghị lần trước ra so từng ô: tên, ngày sinh, số định danh, địa chỉ, ngành nghề, vốn.
Nếu chính hồ sơ của bạn đã ghi sai. Đó không còn là lỗi của cơ quan cấp; bạn phải đăng ký thay đổi cho đúng. Riêng thông tin cá nhân, nếu dữ liệu dân cư sai thì phải đi hiệu chỉnh dữ liệu dân cư trước (khoản 1 Điều 92).
Nộp giấy đề nghị. Hồ sơ là giấy đề nghị đăng ký thay đổi nội dung đăng ký hộ kinh doanh, ghi rõ nội dung sai và nội dung đúng theo hồ sơ. Cơ quan cấp giấy chứng nhận đúng trong 03 ngày làm việc nếu thông tin bạn nêu là chính xác.
Khi cơ quan đã xử lý sai trình tự. Nếu cơ quan đăng ký xử lý hồ sơ hoặc ra thông báo, quyết định không đúng quy định về hồ sơ, trình tự, thủ tục, họ phải báo cho hộ biết và làm lại cho đúng (khoản 1 Điều 109).
Kiểm ngay khi nhận giấy. Đọc lại từng dòng trước khi rời quầy. Phát hiện sai tại chỗ, cán bộ thường kiểm và hướng dẫn được ngay, nhanh hơn nhiều so với quay lại vài tuần sau.
Nhận thông báo rà soát dữ liệu: có 90 ngày
Cơ sở dữ liệu về đăng ký hộ kinh doanh được chuẩn hóa từ dữ liệu cũ đã chuyển đổi. Theo khoản 2 Điều 114, Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã gửi thông báo rà soát thông tin cho hộ, yêu cầu hộ đối chiếu. Nếu thông tin trong thông báo thiếu hoặc chưa chính xác so với bản giấy của giấy chứng nhận, hộ gửi giấy đề nghị đăng ký thay đổi nội dung trong 90 ngày kể từ ngày cơ quan ra thông báo.
Hộ được cấp giấy từ nhiều năm trước, nhất là giấy ghi số chứng minh nhân dân, hay nhận loại thông báo này. Việc bổ sung, hiệu đính theo khoản 3 Điều 115: kèm giấy đề nghị là bản sao giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh và giấy chứng nhận đăng ký thuế; cơ quan sửa dữ liệu trong 03 ngày làm việc nếu thông tin đề nghị là chính xác.
Giấy cũ ghi thông tin chứng minh nhân dân hoặc căn cước công dân vẫn giữ giá trị (khoản 6 Điều 123). Nhân lúc rà soát, bạn có thể đề nghị cập nhật luôn thông tin thẻ căn cước để dữ liệu của hộ thống nhất với dữ liệu dân cư.
Nếu đối chiếu thấy thông tin trong thông báo đã đúng, Nghị định không ghi bạn phải gửi gì thêm. Để chắc chắn, hỏi lại cơ quan đã gửi thông báo xem họ có cần hộ xác nhận hay không.
Tình huống hay gặp và cách xử lý
Gom các câu hỏi chủ hộ hay mang tới bộ phận một cửa khi giấy tờ có vấn đề.
| Tình huống | Hậu quả nếu để nguyên | Cách xử lý |
|---|---|---|
| Mất giấy nhưng thông tin hộ đã thay đổi mà chưa đăng ký | Giấy cấp lại vẫn mang nội dung cũ, sai thực tế | Đăng ký thay đổi theo Điều 100 thay vì chỉ xin cấp lại; giấy mới sẽ ghi nội dung đúng |
| Giấy ghi sai năm sinh chủ hộ so với hồ sơ | Lệch thông tin khi giao dịch, khi đối chiếu dữ liệu | Đề nghị hiệu đính theo khoản 1 Điều 115 |
| Dữ liệu trên cổng tra cứu khác bản giấy | Đối tác tra thấy thông tin sai | Đề nghị bổ sung, hiệu đính kèm bản sao giấy chứng nhận và giấy chứng nhận đăng ký thuế (khoản 3 Điều 115) |
| Bỏ qua thông báo rà soát quá 90 ngày | Dữ liệu có thể không được sửa theo đề nghị của hộ | Liên hệ ngay cơ quan đăng ký, gửi giấy đề nghị theo khoản 3 Điều 115 |
| Giấy cũ còn ghi tên phường trước sắp xếp | Không bắt buộc sửa | Cập nhật khi có nhu cầu hoặc khi làm thủ tục khác (khoản 3 Điều 101) |
Trước khi đi, tự kiểm năm dòng: đã xác định đúng là cấp lại, hiệu đính hay thay đổi; đã có mã số hộ; đã mang căn cước và văn bản ủy quyền nếu nộp thay; đã mang phần giấy cũ còn lại hoặc bản chụp; và đã sẵn tiền lệ phí nếu là cấp lại.
Câu hỏi thường gặp
Mất giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh có phải trình báo công an không?
Điều 110 Nghị định 168/2025 không yêu cầu giấy trình báo mất. Hộ chỉ cần gửi văn bản đề nghị cấp lại cho cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã và nộp lệ phí theo quy định; giấy được cấp lại trong 01 ngày làm việc.
Cấp lại giấy chứng nhận hộ kinh doanh mất bao lâu?
Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã xem xét cấp lại trong 01 ngày làm việc kể từ ngày nhận văn bản đề nghị (Điều 110). Nếu là hiệu đính giấy ghi sai thì thời hạn là 03 ngày làm việc theo Điều 115.
Cấp lại giấy chứng nhận có mất phí không?
Có. Điều 110 quy định khi được cấp lại, hộ phải nộp lệ phí theo quy định của pháp luật. Mức thu cụ thể không ghi trong Nghị định 168/2025, bạn hỏi tại nơi nộp hoặc xem trên Cổng Dịch vụ công quốc gia.
Giấy chứng nhận ghi sai tên chủ hộ thì sửa ở đâu?
Nếu giấy ghi khác với hồ sơ đã nộp, gửi giấy đề nghị đăng ký thay đổi nội dung đến cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã để hiệu đính theo khoản 1 Điều 115. Nếu chính dữ liệu dân cư sai thì phải hiệu chỉnh dữ liệu dân cư trước.
Đang chờ cấp lại thì có được bán hàng không?
Được. Mất bản giấy không làm thay đổi tình trạng pháp lý của hộ. Thông tin trong cơ sở dữ liệu là thông tin gốc, và ai cũng tra được tên, mã số, địa chỉ, ngành nghề, chủ hộ trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp.
Nhận thông báo rà soát thông tin hộ kinh doanh thì phải làm gì?
Đối chiếu thông tin trong thông báo với bản giấy của giấy chứng nhận. Nếu thiếu hoặc sai, gửi giấy đề nghị đăng ký thay đổi nội dung trong 90 ngày kể từ ngày có thông báo (khoản 2 Điều 114), kèm bản sao giấy chứng nhận và giấy chứng nhận đăng ký thuế.