Bán, tặng hay để lại xe cho người khác thì người đang đứng tên phải tự làm thủ tục thu hồi giấy chứng nhận đăng ký và biển số trong 30 ngày kể từ ngày ký giấy chuyển quyền, theo khoản 5 Điều 6 Thông tư 79/2024/TT-BCA. Giấy đăng ký và biển giữ lại để tự nộp, không giao cho người mua.
Nhiều người vẫn nghĩ đây là việc của người mua; theo quy định hiện hành, đó là việc của người bán. Bài này dành cho người bán: hồ sơ năm thứ, cách kê khai trên cổng để đến quầy chỉ mất ít phút, cách chà số đúng, xử lý khi đã lỡ làm mất giấy, và phần khai báo khi xe không bán mà hỏng hẳn hoặc bị mất.
Vì sao người bán nên đi sớm thay vì chờ người mua giục
Khoản 7 Điều 6 quy định tổ chức, cá nhân đứng tên trong giấy chứng nhận đăng ký xe tiếp tục chịu trách nhiệm của chủ xe khi chưa thu hồi. Điều đó có nghĩa là trong khoảng thời gian chiếc xe đã sang tay người khác mà giấy tờ chưa thu hồi, các thông báo liên quan đến phương tiện vẫn tìm về địa chỉ của bạn. Người bán là bên có lợi nhất khi làm sớm.
Thời hạn 30 ngày không phải hình thức. Điểm b khoản 5 Điều 6 quy định quá thời hạn mà chủ xe không làm thu hồi, hoặc giao giấy đăng ký và biển cho người mua đi làm, thì trước khi giải quyết người có thẩm quyền thực hiện thủ tục xử phạt vi phạm hành chính. Nếu chủ xe không đến, người mua được ký vào biên bản với tư cách người chứng kiến và đi tiếp thủ tục. Mức phạt cụ thể nằm ở văn bản xử phạt riêng, không thuộc Thông tư này.
Một tình huống hay gặp: ông Bảy bán xe cho cháu họ, nghĩ người nhà nên để cháu tự lo, giao luôn cà vẹt và biển. Hai tháng sau cháu đi đăng ký mới biết phải có chứng nhận thu hồi do chính ông làm. Ông phải lên nơi đăng ký và bị xử lý vì quá hạn, trong khi nếu đi ngay tuần đầu thì chỉ mất một buổi.
Hồ sơ thu hồi khi bán: năm thứ để trong một bìa
Khoản 1 Điều 16 liệt kê năm thành phần. Cột cuối là cách chuẩn bị để không phải quay về nhà lấy thêm.
| Ô | Thành phần | Chuẩn bị thế nào |
|---|---|---|
| ☐ | Giấy khai thu hồi (mẫu ĐKX11) | Kê khai trên cổng dịch vụ công để nhận mã hồ sơ, hoặc điền tại quầy |
| ☐ | Giấy tờ của chủ xe theo Điều 10 | Căn cước bản chính của người đứng tên; công ty thì người được giới thiệu mang giấy giới thiệu và giấy tờ tuỳ thân |
| ☐ | Hai bản chà số máy, số khung | Chà trước khi giao xe cho người mua, ghi bút chì nhẹ phía sau bản nào là số máy, bản nào là số khung |
| ☐ | Bản sao giấy tờ chuyển quyền sở hữu | Photo giấy bán, tặng cho đã ký; giữ bản chính cho người mua |
| ☐ | Giấy chứng nhận đăng ký và biển số | Tháo biển ra mang theo; nếu cần dùng xe đến lúc nhận kết quả thì hỏi cán bộ về việc giữ biển |
Biển số có thể giữ lại dùng trong thời gian chờ kết quả, nhưng phải nộp lại khi nhận chứng nhận thu hồi; không nộp thì cơ quan đăng ký huỷ kết quả và yêu cầu làm lại theo trường hợp mất biển (điểm đ khoản 1 Điều 16). Kết quả là 02 bản chứng nhận thu hồi có dán bản chà: một bản trả bạn để giao người mua, một bản lưu.
Mẹo chà số: lau sạch dầu mỡ ở vị trí số khung và số máy, đặt giấy mỏng, dùng bút chì mềm chà một chiều. Bản chà nhoè hoặc bị rách là lý do hay gặp nhất khiến cán bộ yêu cầu làm lại.
Kê khai trên cổng rồi mới ra quầy
Điểm a khoản 1 Điều 17 cho hai cách: kê khai giấy khai thu hồi trên cổng dịch vụ công và cung cấp mã hồ sơ, hoặc kê khai theo mẫu ĐKX11 ngay tại nơi đăng ký. Cách đầu đỡ phải chép tay thông tin xe và hạn chế sai chính tả. Trình tự:
- Đăng nhập cổng dịch vụ công bằng tài khoản định danh điện tử, chọn thủ tục thu hồi chứng nhận đăng ký xe, biển số xe.
- Nhập biển số, số khung, số máy đúng như trên giấy đăng ký; chọn lý do là chuyển quyền sở hữu.
- Lưu mã hồ sơ, chụp lại màn hình xác nhận.
- Mang năm thứ ở bảng trên đến cơ quan đăng ký xe nơi bạn cư trú, đưa mã hồ sơ cho cán bộ.
- Nhận giấy hẹn; nếu người mua cần chạy xe ngay, đề nghị cấp kèm chứng nhận đăng ký xe tạm thời.
- Nhận 02 bản chứng nhận thu hồi theo hẹn, giao một bản cho người mua cùng bản chính giấy bán.
Thời hạn cấp chứng nhận thu hồi theo điểm b khoản 3 Điều 7 là không quá 02 ngày làm việc khi làm trực tuyến một phần hoặc trực tiếp. Mốc không quá 08 giờ làm việc ở điểm a chỉ áp dụng cho dịch vụ công trực tuyến toàn trình, mà theo khoản 1 Điều 26 toàn trình dành cho xe hết niên hạn, hư hỏng, thải bỏ hoặc bị mất, không dành cho bán xe.
Lỡ mất cà vẹt hoặc biển trước khi bán
Vẫn bán và vẫn làm thu hồi được, nhưng thời gian dài hơn. Điểm đ khoản 1 Điều 16 yêu cầu ghi rõ lý do mất trong giấy khai thu hồi. Điểm c khoản 3 Điều 7 quy định cơ quan đăng ký phải xác minh trong 30 ngày kể từ khi nhận đủ hồ sơ; đủ điều kiện thì cấp chứng nhận thu hồi trong 02 ngày làm việc. Nghĩa là người mua sẽ phải chờ khoảng một tháng mới có giấy để đăng ký sang tên.
Khi thương lượng giá, hãy nói rõ chuyện này với người mua và ghi vào giấy bán ai chịu khoảng thời gian chờ. Người bán cẩn thận thường làm cấp lại giấy đăng ký trước, rồi mới rao bán; cách này cũng mất khoảng thời gian xác minh tương tự nhưng người mua nhìn thấy giấy bản chính nên dễ chốt giá hơn.
Nếu chỉ mất biển còn giấy đăng ký, vẫn ghi lý do mất biển trong giấy khai. Đừng tự làm biển giả để giao xe: biển phải do cơ quan có thẩm quyền cấp theo Điều 36 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, và dùng biển tự chế là vi phạm riêng, không giúp hồ sơ đi nhanh hơn.
Chủ xe là công ty, người nước ngoài hoặc đã chuyển chỗ ở
Công ty, hợp tác xã bán xe. Theo khoản 3 Điều 10, tổ chức dùng tài khoản định danh điện tử mức độ 2 để làm trên cổng; chưa có tài khoản thì xuất trình thông báo mã số thuế hoặc quyết định thành lập. Nhân viên được cử đi phải nộp giấy tờ của tổ chức và xuất trình giấy tờ tuỳ thân của chính mình. Bên mua lúc này cần hoá đơn của công ty làm chứng từ chuyển quyền, nên kế toán nên xuất hoá đơn trước khi nhân viên đi làm thu hồi.
Người nước ngoài sắp về nước bán lại xe. Giấy tờ chủ xe là thẻ thường trú hoặc thẻ tạm trú theo điểm b khoản 2 Điều 10. Nên làm thu hồi trước khi thẻ hết hạn và trước ngày rời Việt Nam; sau khi đã về nước thì phải uỷ quyền có công chứng hoặc chứng thực cho người ở lại, việc này tốn thời gian hơn nhiều.
Đã chuyển sang tỉnh khác sống sau khi đăng ký xe. Khoản 1 Điều 15 đặt nơi làm thu hồi là cơ quan đăng ký xe nơi chủ xe có trụ sở, cư trú. Trước khi đi, kiểm tra thông tin cư trú hiện tại đã được cập nhật chưa và hỏi nơi tiếp nhận ở chỗ ở mới; nếu hồ sơ xe đang do cơ quan nơi cũ quản lý, cán bộ sẽ hướng dẫn cụ thể trên phiếu hướng dẫn hồ sơ.
Xe không bán mà hỏng hẳn, hết niên hạn hay bị mất
Đây là nhánh thu hồi khác hẳn: không có người mua, không cần giấy chuyển quyền. Khoản 6 Điều 6 cho thời hạn ngắn hơn nhiều, chỉ 07 ngày làm việc.
| Trường hợp | Hồ sơ | Nộp ở đâu, cách nào |
|---|---|---|
| Xe hư hỏng không dùng được, xe bị thải bỏ | Giấy khai thu hồi, giấy tờ chủ xe, giấy đăng ký và biển số (khoản 2 Điều 25) | Cơ quan đăng ký xe hoặc Công an cấp xã bất kỳ, không phụ thuộc nơi cư trú; có thể làm toàn trình, gửi giấy và biển qua bưu chính (khoản 1 Điều 26) |
| Xe ô tô hết niên hạn sử dụng | Như trên | Như trên; cơ quan đăng ký còn chủ động thông báo khi có danh sách từ cơ quan đăng kiểm (Điều 27) |
| Xe bị mất không tìm được, chủ xe đề nghị thu hồi | Giấy khai ghi rõ lý do mất | Làm toàn trình hoặc tại quầy |
Khi làm toàn trình cho nhóm này, chứng nhận thu hồi được ký số và trả trên cổng dịch vụ công trong không quá 08 giờ làm việc. Xe hỏng mà để mãi không khai báo thì giấy đăng ký vẫn đứng tên bạn trên hệ thống, và số biển định danh của bạn không được giải phóng để dùng cho xe mới.
Số biển của bạn đi đâu và tự kiểm trước khi đi
Điểm d khoản 3 Điều 3 quy định khi chuyển quyền sở hữu hoặc xe hỏng, hết niên hạn, biển định danh được thu hồi và giữ lại cho chính bạn 05 năm để cấp lại khi đăng ký xe khác của bạn, trừ biển trúng đấu giá đi kèm xe. Quá năm năm chưa dùng, số đó trở về kho chung. Trước khi ra khỏi nhà, kiểm bảy dòng:
- ☐ Giấy bán đã ký, có bản photo để nộp, bản chính để giao người mua.
- ☐ Căn cước bản chính của đúng người đứng tên trên giấy đăng ký.
- ☐ Hai bản chà số máy, số khung sạch, không rách.
- ☐ Giấy đăng ký bản chính và biển số tháo sẵn.
- ☐ Mã hồ sơ trên cổng đã lưu.
- ☐ Đã hỏi người mua có cần giấy đăng ký tạm thời để chạy xe về không.
- ☐ Ngày ký giấy bán còn trong hạn 30 ngày.
Câu nên hỏi cán bộ: chứng nhận thu hồi nhận tại quầy hay gửi bưu chính được không. Nếu người mua ở xa, gửi thẳng cho người mua giúp cả hai bên bớt một lần đi lại.
Câu hỏi thường gặp
Bán xe mà không làm thu hồi thì có sao không?
Quá 30 ngày kể từ ngày ký giấy chuyển quyền mà không làm, bạn bị xử phạt vi phạm hành chính trước khi hồ sơ được giải quyết. Trong thời gian đó, bạn vẫn chịu trách nhiệm của chủ xe theo khoản 7 Điều 6 Thông tư 79.
Làm thu hồi ở đâu khi người mua ở tỉnh khác?
Bạn làm tại cơ quan đăng ký xe nơi bạn cư trú theo khoản 1 Điều 15. Người mua đăng ký sang tên ở tỉnh của họ, nên hai bên không phải sang tỉnh của nhau.
Có được nhờ người mua đi làm thu hồi hộ không?
Giao giấy và biển cho người mua tự đi là trường hợp bị xử phạt theo điểm b khoản 5 Điều 6. Nếu không đi được, bạn uỷ quyền bằng văn bản có công chứng hoặc chứng thực cho người khác đi thay đúng tư cách của bạn.
Bao lâu thì nhận được chứng nhận thu hồi?
Không quá 02 ngày làm việc khi làm tại quầy hoặc trực tuyến một phần. Nếu bạn đã làm mất giấy đăng ký hoặc biển, cơ quan đăng ký xác minh trong 30 ngày rồi mới cấp trong 02 ngày làm việc.
Xe máy cũ hỏng hẳn để trong nhà có cần khai báo không?
Có. Khoản 6 Điều 6 yêu cầu khai báo và nộp giấy đăng ký, biển số trong 07 ngày làm việc kể từ khi xe hư hỏng không dùng được. Bạn có thể làm trực tuyến và gửi giấy, biển qua bưu chính.
Số biển cũ có được dùng cho xe mới mua sau này không?
Được trong vòng 05 năm kể từ ngày thu hồi, nếu không phải biển trúng đấu giá đã đi theo xe. Bạn đề nghị cấp lại số này khi đăng ký xe mới của chính mình.