HoanChinh.comHoàn Chỉnh
Đăng ký hộ kinh doanh

Thay đổi chủ hộ kinh doanh: hồ sơ từng trường hợp, kể cả khi chủ hộ qua đời

Đổi chủ hộ kinh doanh trong gia đình, chủ hộ mất, bị tuyên mất tích hay hộ một người muốn sang lại cửa hàng: hồ sơ từng trường hợp theo Nghị định 168/2025.

An elderly Vietnamese woman and her grown son, both seen from behind, roll up the metal shutter of a family hardware shop together in the early morning, medium-wide shot, pale light

Theo Nghị định 168/2025/NĐ-CP, đổi chủ hộ kinh doanh là thủ tục của hộ do các thành viên gia đình lập: các thành viên ủy quyền cho một người khác trong số họ làm chủ hộ, hồ sơ gồm giấy đề nghị đăng ký thay đổi và bản sao văn bản ủy quyền có công chứng hoặc chứng thực. Khi chủ hộ chết hoặc bị Tòa án tuyên bố chết, mất tích, mất hoặc hạn chế năng lực hành vi dân sự, hồ sơ thêm bản sao giấy chứng tử hoặc quyết định của Tòa án (khoản 3 và khoản 4 Điều 100). Hạn đăng ký là 10 ngày kể từ khi có thay đổi.

Với hộ do một cá nhân lập, mọi thứ khác hẳn: nếu người đó chết thì hộ chấm dứt hoạt động (khoản 4 Điều 104), còn việc mua bán, tặng cho, thừa kế hộ kinh doanh chỉ được Nghị định nhắc tới trong quy định chuyển tiếp cho giao dịch làm trước ngày 01/7/2025. Bài này gom đủ các trường hợp, chỉ rõ giấy tờ từng trường hợp, và nói thẳng chỗ nào Nghị định chưa quy định để bạn hỏi đúng nơi.

Năm trường hợp và hồ sơ tương ứng

Xác định hộ của bạn thuộc dòng nào trước khi chuẩn bị giấy. Tất cả nộp tại Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã.

Trường hợpHồ sơCăn cứ
Hộ gia đình, các thành viên chọn người khác làm chủ hộGiấy đề nghị đăng ký thay đổi; bản sao văn bản ủy quyền của các thành viên cho người mới, có công chứng hoặc chứng thựcKhoản 3 Điều 100
Hộ gia đình, chủ hộ chết, bị tuyên chết, mất tích, mất hoặc hạn chế năng lực hành vi dân sự, có khó khăn trong nhận thứcGiấy tờ như dòng trên, kèm bản sao giấy chứng tử hoặc quyết định của Tòa ánKhoản 4 Điều 100
Hộ chỉ có hai thành viên, chủ hộ gặp một trong các biến cố trênGiấy đề nghị; bản sao giấy chứng tử hoặc quyết định của Tòa án. Người còn lại đương nhiên là chủ hộ, không cần văn bản ủy quyềnKhoản 5 Điều 100
Hộ một cá nhân, chủ hộ chết hoặc bị tuyên chếtKhông đổi chủ hộ; người thừa kế hoặc người quản lý tài sản nộp thông báo chấm dứt hoạt động kèm bản sao giấy chứng tử hoặc quyết định của Tòa ánKhoản 4 Điều 104
Mua bán, tặng cho, thừa kế hộ đã làm trước 01/7/2025Thông báo thay đổi chủ hộ; hợp đồng mua bán hoặc giấy tờ chứng minh hoàn tất việc mua bán, hoặc hợp đồng tặng cho, hoặc bản sao văn bản xác nhận quyền thừa kế; bản sao văn bản ủy quyền nếu là hộ gia đìnhKhoản 3 Điều 123

Thời hạn xử lý: 03 ngày làm việc kể từ khi nhận hồ sơ cho các trường hợp ở Điều 100 (khoản 7) và trường hợp chuyển tiếp ở khoản 3 Điều 123; 03 ngày làm việc kể từ khi nhận hồ sơ hợp lệ để chấm dứt hộ khi chủ hộ cá nhân chết (khoản 4 Điều 104).

Checklist khi chủ hộ của hộ gia đình qua đời

Việc tang thường bận rộn; danh sách dưới giúp gia đình làm một lần là đủ. Tích từng ô:

  • [ ] Bản sao giấy chứng tử của chủ hộ (hoặc bản sao quyết định của Tòa án nếu là tuyên bố chết, mất tích).
  • [ ] Các thành viên còn lại thống nhất ai làm chủ hộ mới; nếu hộ chỉ còn một thành viên thì người đó là chủ hộ.
  • [ ] Văn bản ủy quyền của các thành viên còn lại cho chủ hộ mới, ký trước nơi công chứng hoặc chứng thực; nộp bản sao (bỏ qua ô này nếu hộ chỉ có hai thành viên).
  • [ ] Giấy đề nghị đăng ký thay đổi nội dung đăng ký hộ kinh doanh, ghi chủ hộ mới, có số điện thoại liên hệ (khoản 1 Điều 101).
  • [ ] Thẻ căn cước bản chính của người đi nộp; văn bản ủy quyền nộp thay nếu người đi nộp không phải chủ hộ mới.
  • [ ] Giấy chứng nhận đang dùng để đối chiếu.

Gia đình có 10 ngày kể từ ngày có thay đổi để đăng ký (khoản 1 Điều 100). Nếu chưa kịp làm giấy chứng tử, hãy ưu tiên giấy đó trước, vì đây là giấy tờ không thể thiếu của bộ hồ sơ.

Trách nhiệm với các khoản nợ, nghĩa vụ đã phát sinh của hộ không mất đi khi đổi chủ hộ: các thành viên đăng ký vẫn chịu trách nhiệm liên đới theo khoản 1 Điều 84.

Hộ một người đứng tên: người thân không "kế" chủ hộ được

Khoản 4 Điều 104 quy định rõ: hộ do một cá nhân lập mà cá nhân đó chết hoặc bị Tòa án tuyên bố đã chết thì hộ chấm dứt hoạt động. Người thừa kế hoặc người quản lý tài sản của chủ hộ nộp hồ sơ gồm thông báo chấm dứt hoạt động hộ kinh doanh kèm bản sao giấy chứng tử hoặc bản sao quyết định của Tòa án. Cơ quan đăng ký xem xét và chấm dứt hộ trong 03 ngày làm việc kể từ khi nhận hồ sơ hợp lệ.

Các khoản nợ, kể cả nợ thuế và nghĩa vụ tài chính khác của hộ, được xử lý theo Nghị định 168/2025, pháp luật dân sự và pháp luật liên quan. Người thân muốn tiếp tục bán ở cửa hàng đó thì đăng ký một hộ mới đứng tên mình, theo thủ tục thành lập ở Điều 99. Hộ mới có mã số mới; hợp đồng thuê mặt bằng, hợp đồng với bên cung cấp hàng nên được ký lại theo hộ mới.

Ví dụ: ông Sáu đứng tên một mình hộ bán gạo. Ông mất, con gái muốn giữ cửa hàng. Chị nộp thông báo chấm dứt hộ của cha kèm bản sao giấy chứng tử, đồng thời chuẩn bị hồ sơ đăng ký hộ mới đứng tên mình. Trước khi đặt tên hộ mới, chị kiểm xem tên cũ của cha đã chuyển sang tình trạng chấm dứt chưa, vì tên của hộ đã chấm dứt không tính là trùng (khoản 6 Điều 86).

Muốn sang lại cửa hàng cho người ngoài: Nghị định chưa có thủ tục riêng

Trong phần về hộ kinh doanh, Nghị định 168/2025 chỉ quy định thay đổi chủ hộ giữa các thành viên hộ gia đình. Việc mua bán, tặng cho, thừa kế hộ kinh doanh xuất hiện ở khoản 3 Điều 123, là quy định chuyển tiếp cho các giao dịch đã thực hiện trước ngày 01/7/2025. Nếu bạn đã mua lại một hộ trước mốc đó mà chưa làm thủ tục, hồ sơ gồm thông báo thay đổi chủ hộ, hợp đồng mua bán hoặc giấy tờ chứng minh hoàn tất việc mua bán, và bản sao văn bản ủy quyền nếu là hộ gia đình.

Với giao dịch sang nhượng làm từ ngày 01/7/2025, Nghị định không có dòng nào nói về thủ tục đổi chủ hộ cho người ngoài gia đình. Cách làm khớp với các điều khoản hiện có là: người bán hoàn tất nghĩa vụ và làm thủ tục chấm dứt hộ của mình theo Điều 104; người mua đăng ký hộ mới đứng tên mình theo Điều 99. Vì đây là phần Nghị định chưa nói rõ, bạn nên hỏi trực tiếp Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã trước khi ký hợp đồng.

Một điểm cần nhớ khi mua: người mua phải chưa đứng tên hộ nào khác (khoản 1 Điều 83). Còn người bán, sau khi hộ cũ chấm dứt mới được đăng ký hộ mới ở nơi khác. Mua lại cửa hàng là mua tài sản, hàng hóa, quyền thuê mặt bằng theo thỏa thuận dân sự; giấy chứng nhận đăng ký hộ của người bán không tự động chuyển sang tên bạn.

Chủ hộ bị tạm giam, đi cai nghiện hoặc mất năng lực hành vi

Hộ một cá nhân, chủ hộ bị tạm giam, chấp hành án tù, ở cơ sở cai nghiện hoặc giáo dục bắt buộc. Chủ hộ ủy quyền cho người khác thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình; người được ủy quyền làm trong phạm vi ủy quyền theo pháp luật dân sự (điểm a khoản 7 Điều 84). Hộ không đổi chủ.

Hộ gia đình, chủ hộ rơi vào các trường hợp trên. Các thành viên còn lại ủy quyền cho một thành viên khác làm chủ hộ, rồi đăng ký thay đổi theo khoản 3 Điều 100.

Hộ một cá nhân, chủ hộ bị Tòa án tuyên mất hoặc hạn chế năng lực hành vi dân sự, có khó khăn trong nhận thức. Quyền và nghĩa vụ của chủ hộ được thực hiện qua người đại diện theo pháp luật dân sự (điểm b khoản 7 Điều 84). Người đại diện làm việc với cơ quan đăng ký bằng giấy tờ chứng minh tư cách đại diện.

Hộ gia đình chỉ có hai thành viên. Thành viên còn lại là chủ hộ (điểm b khoản 7 Điều 84 và khoản 5 Điều 100). Hồ sơ gồm giấy đề nghị và bản sao quyết định của Tòa án.

Tự kiểm trước khi đi nộp hồ sơ đổi chủ hộ

Sáu dòng:

  • Đã xác định đúng hộ của mình là hộ một cá nhân hay hộ do thành viên gia đình lập; xem lại giấy chứng nhận.
  • Chủ hộ mới là thành viên đã đăng ký của hộ, và chưa đứng tên hộ kinh doanh nào khác.
  • Văn bản ủy quyền làm chủ hộ đã có chữ ký của đủ các thành viên còn lại, đã công chứng hoặc chứng thực.
  • Có bản sao giấy chứng tử hoặc quyết định của Tòa án nếu đổi vì biến cố.
  • Giấy đề nghị có số điện thoại liên hệ, chữ ký đúng người.
  • Đang trong hạn 10 ngày kể từ ngày có thay đổi.

Câu nên hỏi cán bộ một cửa: "Sau khi đổi chủ hộ, mã số hộ có giữ nguyên không, và giấy chứng nhận mới có ngày cấp lại từ hôm nay không?". Câu trả lời giúp bạn biết cần báo cho những bên nào đang giữ thông tin cũ của hộ.

Nếu một thành viên trong hộ thuộc diện không được thành lập hộ kinh doanh, cơ quan đăng ký sẽ yêu cầu hộ đăng ký thay đổi người đó trong 15 ngày; quá hạn thì giấy chứng nhận bị thu hồi (điểm b khoản 2 Điều 107). Nên rà soát luôn danh sách thành viên trong lần đổi chủ hộ.

Câu hỏi thường gặp

Có được chuyển nhượng hộ kinh doanh cho người khác không?

Nghị định 168/2025 chỉ quy định thủ tục mua bán, tặng cho, thừa kế hộ kinh doanh cho giao dịch làm trước 01/7/2025 (khoản 3 Điều 123). Với giao dịch sau mốc này, Nghị định không có thủ tục đổi chủ hộ cho người ngoài gia đình, nên hỏi cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã trước khi ký hợp đồng.

Chủ hộ kinh doanh mất thì con có được đứng tên tiếp không?

Nếu hộ do thành viên gia đình lập và người con là thành viên, các thành viên còn lại ủy quyền cho người con làm chủ hộ rồi đăng ký thay đổi theo khoản 4 Điều 100. Nếu hộ do một cá nhân lập, hộ chấm dứt và người con đăng ký hộ mới.

Đổi chủ hộ kinh doanh mất bao lâu?

Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã xem xét hồ sơ trong 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ và cấp giấy chứng nhận mới (khoản 7 Điều 100). Hạn để hộ nộp hồ sơ là 10 ngày kể từ khi có thay đổi.

Văn bản ủy quyền làm chủ hộ mới có cần công chứng không?

Có. Khoản 3 Điều 100 yêu cầu văn bản ủy quyền của các thành viên hộ gia đình cho một thành viên làm chủ hộ được công chứng hoặc chứng thực. Riêng hộ chỉ có hai thành viên thì người còn lại đương nhiên là chủ hộ, không cần văn bản này.

Hộ kinh doanh có hai vợ chồng, chồng là chủ hộ qua đời thì làm gì?

Theo khoản 5 Điều 100, người vợ là chủ hộ. Hồ sơ gồm giấy đề nghị đăng ký thay đổi nội dung đăng ký hộ kinh doanh và bản sao giấy chứng tử của người chồng, nộp cho cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã trong 10 ngày.

Mua lại cửa hàng đã có giấy hộ kinh doanh thì có dùng giấy của chủ cũ được không?

Không. Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh gắn với chủ hộ và các thành viên đã đăng ký. Người mua cần đăng ký hộ của mình; người bán làm thủ tục chấm dứt hộ cũ theo Điều 104 sau khi thanh toán xong các khoản nợ.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138