Mất bản chính giấy khai sinh, bạn xin "bản sao trích lục hộ tịch" từ sổ hoặc cơ sở dữ liệu; còn bản chính trong tay thì chỉ cần chứng thực bản sao từ bản chính. Bản sao trích lục xin được ở cơ quan quản lý cơ sở dữ liệu hộ tịch, không phụ thuộc nơi cư trú (Điều 63 Luật Hộ tịch 2014), chỉ cần tờ khai và giấy tờ tùy thân, được cấp ngay khi đủ điều kiện (Điều 64).
Nhiều người đi nhầm chỗ hoặc xin nhầm loại, nên phần dưới bắt đầu bằng việc phân biệt hai loại bản sao, rồi mới đến checklist, nơi xin, ủy quyền và những chỗ hay vướng. Căn cứ là Luật Hộ tịch 2014, Nghị định 123/2015/NĐ-CP, Nghị định 07/2025/NĐ-CP (sửa cả Nghị định 87/2020 về cơ sở dữ liệu hộ tịch) và Thông tư 04/2020/TT-BTP. Luật Hộ tịch số 03/2026/QH16 có hiệu lực từ 01/3/2027.
Hai loại bản sao: chọn đúng trước khi đi
Khoản 9 Điều 4 Luật Hộ tịch định nghĩa trích lục hộ tịch là văn bản chứng minh sự kiện hộ tịch đã đăng ký, và bản sao trích lục gồm hai dạng: cấp từ cơ sở dữ liệu hộ tịch và chứng thực từ bản chính.
| Tiêu chí | Bản sao trích lục cấp từ cơ sở dữ liệu | Bản sao chứng thực từ bản chính |
|---|---|---|
| Khi nào dùng | Mất bản chính, hoặc cần thông tin đã cập nhật sau cải chính, thay đổi | Còn bản chính, cần thêm vài bản để nộp hồ sơ |
| Nơi làm | Cơ quan quản lý cơ sở dữ liệu hộ tịch, không phụ thuộc nơi cư trú | Nơi chứng thực bản sao theo quy định về chứng thực |
| Cần mang | Tờ khai theo mẫu, giấy tờ tùy thân | Bản chính giấy khai sinh, giấy tờ tùy thân |
| Thông tin thể hiện | Theo sổ và cơ sở dữ liệu, kể cả ghi chú cải chính (khoản 3 Điều 23 TT 04/2020) | Đúng như bản chính đang cầm |
| Lệ phí | Phải nộp theo khoản 2 Điều 11 Luật Hộ tịch; hỏi mức tại nơi xin | Theo quy định về chứng thực; hỏi mức tại nơi làm |
Lưu ý một chi tiết hay bị bỏ qua: nếu giấy khai sinh của bạn đã từng được cải chính hay bổ sung, bản sao trích lục sẽ thể hiện thông tin đã cập nhật, còn bản sao chứng thực chỉ chép lại đúng bản chính đang cầm. Nơi nhận hồ sơ cần thông tin mới thì hãy xin trích lục.
Checklist xin bản sao trích lục
Thủ tục ngắn nhất trong các việc hộ tịch. Tích các ô sau là đủ:
- [ ] Tờ khai yêu cầu cấp bản sao trích lục hộ tịch theo mẫu (khoản 1 Điều 64 Luật Hộ tịch).
- [ ] Giấy tờ tùy thân còn hạn, xuất trình bản chính: hộ chiếu, thẻ căn cước, căn cước điện tử, giấy chứng nhận căn cước hoặc giấy có dán ảnh do cơ quan có thẩm quyền cấp (khoản 1 Điều 2 NĐ 123 sửa bởi NĐ 07/2025).
- [ ] Ghi chép các thông tin giúp tra nhanh: họ tên, ngày sinh, tên cha mẹ, nơi và năm đăng ký khai sinh; nếu còn bản photo cũ thì mang theo để đối chiếu số sổ.
- [ ] Văn bản ủy quyền nếu người khác đi thay: chứng thực, trừ khi là ông, bà, cha, mẹ, con, vợ, chồng, anh, chị, em ruột (khoản 1 Điều 2 TT 04/2020).
- [ ] Tiền lệ phí: bản sao trích lục thuộc diện phải nộp (khoản 2 Điều 11 Luật). Hỏi mức trước, nhất là khi xin nhiều bản.
- [ ] Nếu gửi qua bưu chính: bản sao có chứng thực giấy tờ chứng minh nhân thân, lệ phí và chi phí trả kết quả qua bưu chính (khoản 2 Điều 9 Luật; khoản 3 Điều 3 NĐ 123/2015).
Người chưa thành niên xin bản sao trích lục thì thông qua người đại diện theo pháp luật, thường là cha hoặc mẹ (khoản 3 Điều 6 Luật). Cha mẹ đi xin bản sao khai sinh cho con chỉ cần giấy tờ tùy thân của mình và thông tin của con.
Xin ở đâu: không cần về nơi đã khai sinh
Điều 63 Luật Hộ tịch cho cá nhân, không phụ thuộc nơi cư trú, yêu cầu cơ quan quản lý cơ sở dữ liệu hộ tịch cấp bản sao trích lục về sự kiện hộ tịch của mình. Nghị định 07/2025 sửa khoản 1 Điều 13 Nghị định 87/2020 theo cùng hướng: cơ quan có thẩm quyền cấp bản sao trích lục theo yêu cầu, không phụ thuộc nơi đã đăng ký việc hộ tịch và nơi cư trú của người yêu cầu.
Nói cách khác, người khai sinh ở một tỉnh nay đi làm ở tỉnh khác có thể hỏi xin ở nơi đang sống. Điều kiện thực tế là thông tin của bạn đã có trong cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử. Với các việc đăng ký lâu năm mà sổ giấy chưa được số hóa hết, nơi đang lưu giữ sổ vẫn là chỗ chắc chắn nhất (khoản 1 Điều 23 TT 04/2020). Trước khi đi xa, hỏi cán bộ nơi gần nhất xem tra được thông tin của bạn hay chưa.
Cách nộp: trực tiếp, qua bưu chính hoặc trực tuyến (khoản 1 Điều 9 Luật). Bản sao trích lục là một trong những việc được trả kết quả qua bưu chính theo khoản 3 Điều 3 NĐ 123/2015. Kết quả: ngay sau khi nhận được yêu cầu, nếu đủ điều kiện thì cấp (khoản 2 Điều 64 Luật); nộp sau 15 giờ mà không kịp thì nhận vào ngày làm việc tiếp theo (khoản 3 Điều 5 Luật).
Nếu cần gom nhiều thông tin hộ tịch một lần, ví dụ khai sinh, kết hôn và thay đổi họ tên của cùng một người, hỏi về thủ tục xác nhận thông tin hộ tịch theo khoản 2 Điều 13 Nghị định 87/2020 đã được Nghị định 07/2025 sửa.
Bản sao ghi gì: đọc trước khi nộp cho nơi khác
Ghi đúng theo sổ, ô nào sổ không có thì để trống. Khoản 1 Điều 23 Thông tư 04/2020. Giấy khai sinh cấp theo mẫu cũ có thể không có một số ô của mẫu hiện hành; bản sao để trống ô đó là đúng, không phải lỗi. Nếu nơi nhận hồ sơ bắt điền đủ, bạn xem thủ tục bổ sung hộ tịch.
Sổ cũ ghi tuổi thay vì năm sinh của cha mẹ. Cơ quan xác định năm sinh tương ứng, ghi vào mục ghi chú rồi mới cấp bản sao (khoản 2 Điều 23). Ví dụ sổ năm 1975 ghi cha 25 tuổi thì năm sinh của cha là 1950.
Thông tin đã được cải chính, thay đổi. Bản sao giấy khai sinh và bản sao trích lục thể hiện thông tin đã cập nhật theo mục ghi chú của sổ (khoản 3 Điều 23).
Bản sao trích lục kết hôn của người đã ly hôn. Mục ghi chú ghi rõ đã ly hôn theo bản án, quyết định nào của tòa án (khoản 3 Điều 23). Ai cần chứng minh tình trạng hôn nhân hiện tại nên xin giấy xác nhận tình trạng hôn nhân thay vì chỉ nộp trích lục kết hôn.
Bản chính trích lục cấp khi đăng ký các việc khác. Khi đăng ký hộ tịch, trừ khai sinh và kết hôn, cơ quan cấp 01 bản chính trích lục; bản chính này được chứng thực bản sao như giấy tờ khác (Điều 62 Luật).
Lỗi hay gặp khi xin bản sao và cách tránh
Phần lớn rắc rối đến từ việc xin sai loại hoặc thiếu thông tin để tra. Bảng dưới gom những tình huống quen thuộc ở quầy.
| Tình huống | Hậu quả | Cách xử lý |
|---|---|---|
| Mang bản photo giấy khai sinh cũ đi chứng thực | Bị từ chối vì chứng thực phải từ bản chính | Xin bản sao trích lục thay vì chứng thực |
| Không nhớ nơi, năm đăng ký khai sinh | Cán bộ tra lâu hoặc không tra được | Hỏi cha mẹ, xem hồ sơ học tập cũ để lấy nơi sinh, năm đăng ký |
| Cần bản sao cho con nhỏ nhưng mang giấy tờ của con | Trẻ chưa có giấy tờ tùy thân phù hợp | Cha hoặc mẹ xuất trình giấy tờ của mình với tư cách người đại diện (khoản 3 Điều 6 Luật) |
| Nhờ bạn bè đi xin hộ, không có ủy quyền | Không được nhận | Lập văn bản ủy quyền có chứng thực (khoản 1 Điều 2 TT 04/2020) |
| Xin mỗi lần một bản | Đi nhiều lần, tốn lệ phí và thời gian | Đếm số hồ sơ sắp nộp trong vài tháng tới, xin luôn đủ số bản |
Đừng tự sửa, tẩy hay viết thêm lên bản sao. Làm sai lệch nội dung giấy tờ hộ tịch là hành vi bị nghiêm cấm ở điểm đ khoản 1 Điều 12 Luật Hộ tịch, và bản sao bị sửa sẽ bị mọi nơi từ chối.
Ai được xin, ai nhận thay, và bao nhiêu bản là đủ
Người được khai sinh tự xin cho mình là trường hợp đơn giản nhất. Người khác xin thay phải có văn bản ủy quyền; khoản 2 Điều 6 Luật Hộ tịch cho phép ủy quyền với việc cấp bản sao trích lục, và Thông tư 04/2020 không xếp việc này vào nhóm cấm ủy quyền. Cơ quan, tổ chức có thẩm quyền cũng có thể đề nghị cấp bản sao trích lục của một cá nhân, nhưng phải có văn bản nêu rõ lý do (khoản 1 Điều 64 Luật). Doanh nghiệp, chủ nhà trọ hay người quen không thuộc nhóm này.
Về số lượng: luật không giới hạn số bản sao bạn xin, mỗi bản tính lệ phí theo mức của nơi cấp. Cách tính thực tế là liệt kê các hồ sơ sắp làm trong ba đến sáu tháng tới, ví dụ nhập học cho con, hồ sơ xin việc, hồ sơ visa, hồ sơ hưởng chế độ, rồi hỏi từng nơi xem họ cần bản sao trích lục, bản sao chứng thực hay chỉ cần xem bản chính. Nhiều nơi nhận bản chụp kèm bản chính để đối chiếu, khi đó bạn không cần tốn bản sao.
Nếu bạn sắp làm thủ tục ở nước ngoài, hỏi trước nơi nhận có yêu cầu hợp pháp hóa lãnh sự hay dịch thuật không. Các yêu cầu này do nơi nhận đặt ra, không thuộc thủ tục cấp bản sao trích lục, nên cần xin đủ bản ngay từ đầu để còn bản gửi đi xử lý.
Tự kiểm trước khi đi
Sáu dòng, tích đủ thì một lần là xong:
- Đã xác định đúng loại: trích lục từ cơ sở dữ liệu hay chứng thực từ bản chính.
- Giấy tờ tùy thân còn hạn, cầm bản chính.
- Đã ghi sẵn họ tên, ngày sinh, tên cha mẹ, nơi và năm đăng ký.
- Đã đếm số bản cần dùng.
- Có ủy quyền nếu đi thay người khác ngoài nhóm người thân thích.
- Đã hỏi nơi gần nhất có tra được dữ liệu của mình không.
Nhận bản sao xong, so từng dòng với giấy tờ tùy thân, nhất là họ tên có dấu, ngày tháng năm sinh và tên cha mẹ. Thấy lệch họ tên hay ngày sinh, hỏi ngay xem do sổ ghi như vậy hay do nhập liệu, vì cách xử lý hai trường hợp khác nhau: lỗi nhập liệu sửa tại chỗ, còn sổ ghi sai từ đầu thì phải cải chính.
Câu hỏi thường gặp
Xin bản sao giấy khai sinh có phải về nơi đã đăng ký khai sinh không?
Không bắt buộc. Điều 63 Luật Hộ tịch và khoản 1 Điều 13 Nghị định 87/2020 sửa bởi Nghị định 07/2025 cho xin không phụ thuộc nơi cư trú và nơi đã đăng ký, với điều kiện thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu hộ tịch.
Bản sao trích lục khai sinh và bản sao giấy khai sinh có giống nhau không?
Cùng chứng minh sự kiện khai sinh đã đăng ký. Theo khoản 9 Điều 4 Luật Hộ tịch, bản sao trích lục gồm loại cấp từ cơ sở dữ liệu hộ tịch và loại chứng thực từ bản chính. Nơi nhận hồ sơ thường chấp nhận cả hai, nhưng nên hỏi trước.
Xin bản sao trích lục mất bao lâu?
Khoản 2 Điều 64 Luật Hộ tịch quy định cấp ngay sau khi nhận được yêu cầu nếu đủ điều kiện. Nếu nộp sau 15 giờ mà không giải quyết kịp thì nhận vào ngày làm việc tiếp theo theo khoản 3 Điều 5 Luật.
Có xin bản sao trích lục qua bưu điện được không?
Được. Khoản 3 Điều 3 Nghị định 123/2015 cho trả kết quả cấp bản sao trích lục qua bưu chính; người yêu cầu nộp lệ phí và chi phí gửi trả. Gửi hồ sơ qua bưu chính thì kèm bản sao có chứng thực giấy tờ chứng minh nhân thân.
Bố mẹ có xin bản sao giấy khai sinh cho con được không?
Được. Người chưa thành niên yêu cầu cấp bản sao trích lục thông qua người đại diện theo pháp luật theo khoản 3 Điều 6 Luật Hộ tịch. Cha hoặc mẹ mang giấy tờ tùy thân của mình và thông tin khai sinh của con.
Bản sao trích lục có ghi thông tin đã cải chính không?
Có. Khoản 3 Điều 23 Thông tư 04/2020 quy định thông tin trong bản sao giấy khai sinh và bản sao trích lục là thông tin đã được cập nhật theo nội dung ghi chú trong Sổ hộ tịch sau khi cải chính, thay đổi, bổ sung.