Muốn sửa giấy khai sinh, trước hết xác định đó là cải chính (sửa chỗ đã ghi sai khi đăng ký) hay thay đổi (đổi họ, chữ đệm, tên khi có căn cứ theo pháp luật dân sự); hồ sơ chung là tờ khai theo mẫu và giấy tờ liên quan làm căn cứ, giải quyết trong 03 ngày làm việc (Điều 28 Luật Hộ tịch 2014). Người chưa đủ 14 tuổi nộp tại Ủy ban nhân dân cấp xã nơi đã đăng ký trước đây hoặc nơi cư trú (Điều 27). Người từ đủ 14 tuổi trở lên thì luật giao cho cấp khác; sau sắp xếp đơn vị hành chính năm 2025, bạn hỏi đúng cơ quan có thẩm quyền theo quy định hiện hành.
Có một ranh giới nhiều người không biết: giấy khai sinh là giấy gốc, không được cải chính giấy khai sinh để cho khớp với bằng cấp hay giấy tờ khác đã ghi sai. Phần dưới giải thích vì sao, rồi đi vào checklist cho từng loại yêu cầu. Căn cứ: Luật Hộ tịch 2014, Nghị định 123/2015/NĐ-CP sửa bởi Nghị định 07/2025/NĐ-CP, Thông tư 04/2020/TT-BTP. Luật Hộ tịch số 03/2026/QH16 sẽ có hiệu lực từ 01/3/2027.
Cải chính, thay đổi hay bổ sung: phân loại trước khi chuẩn bị
Ba thủ tục này hay bị gọi chung là "sửa giấy khai sinh", nhưng luật định nghĩa khác nhau (khoản 10, 12, 13 Điều 4 Luật Hộ tịch) và giấy cần nộp cũng khác.
| Loại | Dùng khi | Ví dụ | Căn cứ chính |
|---|---|---|---|
| Cải chính hộ tịch | Thông tin đã ghi sai khi đăng ký, do lỗi của cán bộ hoặc của người đi đăng ký | Giấy chứng sinh ghi ngày 12, giấy khai sinh ghi ngày 21 | Khoản 12 Điều 4 Luật; khoản 2 Điều 7 NĐ 123; Điều 17 TT 04/2020 |
| Thay đổi hộ tịch | Đổi họ, chữ đệm, tên khi có căn cứ theo pháp luật dân sự; đổi thông tin cha mẹ sau khi được nhận làm con nuôi | Đổi tên cho con vì tên gây hiểu lầm, đổi họ con theo họ của cha hoặc mẹ | Điều 26 Luật; khoản 1 Điều 7 NĐ 123 |
| Bổ sung hộ tịch | Ô thông tin còn thiếu, chưa từng ghi | Giấy khai sinh cũ không có ngày tháng sinh | Điều 29 Luật; Điều 18 TT 04/2020 |
| Xác định lại dân tộc | Xác định lại dân tộc theo Bộ luật Dân sự | Con muốn theo dân tộc của người mẹ | Khoản 11 Điều 4 Luật; thẩm quyền ở cấp khác cấp xã |
Nếu thông tin trên giấy khai sinh đúng với giấy chứng sinh và hồ sơ gốc, chỉ là bạn muốn đổi, thì đó là thay đổi, không phải cải chính. Gọi đúng tên thủ tục ngay từ quầy giúp cán bộ đưa đúng mẫu tờ khai.
Hai ranh giới không vượt được
Không cải chính để hợp thức hóa giấy tờ khác. Khoản 1 Điều 17 Thông tư 04/2020: cải chính chỉ giải quyết sau khi xác định có sai sót khi đăng ký hộ tịch; không cải chính nội dung trên giấy tờ hộ tịch đã cấp hợp lệ nhằm hợp thức hóa thông tin trên hồ sơ, giấy tờ cá nhân khác. Ví dụ học bạ ghi sai năm sinh thì giấy khai sinh không được sửa theo học bạ.
Giấy khai sinh là gốc, giấy khác phải theo. Điều 6 Nghị định 123/2015: giấy khai sinh là giấy tờ hộ tịch gốc; mọi hồ sơ, giấy tờ có nội dung về họ tên, ngày sinh, giới tính, dân tộc, quốc tịch, quê quán, quan hệ cha mẹ con phải phù hợp với giấy khai sinh; khác thì cơ quan quản lý hồ sơ đó có trách nhiệm điều chỉnh theo giấy khai sinh. Vậy đường đúng là mang giấy khai sinh đến nơi đã cấp bằng hay học bạ để đề nghị họ điều chỉnh.
Cải chính cần căn cứ chứng minh sai sót. Khoản 2 Điều 7 NĐ 123: chỉ thực hiện khi có đủ căn cứ xác định sai sót do lỗi của công chức hoặc của người yêu cầu đăng ký. Căn cứ hay dùng nhất là giấy chứng sinh, vì nội dung khai sinh được xác định theo giấy này.
Đổi họ tên phải có căn cứ theo pháp luật dân sự. Khoản 1 Điều 26 Luật Hộ tịch. Các trường hợp được đổi do Bộ luật Dân sự quy định; hỏi cán bộ xem lý do của bạn có thuộc trường hợp đó không trước khi chuẩn bị hồ sơ.
Checklist theo từng loại yêu cầu
Thành phần chung theo khoản 1 Điều 28 Luật là tờ khai theo mẫu và giấy tờ liên quan. "Giấy tờ liên quan" thay đổi theo yêu cầu; bảng dưới là các giấy hay được dùng làm căn cứ.
| Yêu cầu | Cần chuẩn bị | Ghi chú |
|---|---|---|
| Chung cho mọi yêu cầu | [ ] Tờ khai theo mẫu; [ ] giấy tờ tùy thân còn hạn (xuất trình); [ ] giấy khai sinh bản chính hoặc bản sao | Không còn bản chính hoặc sổ đã mất vẫn được giải quyết (khoản 2 Điều 20 TT 04/2020) |
| Cải chính ngày sinh, giới tính, nơi sinh | [ ] Giấy chứng sinh hoặc văn bản xác nhận của cơ sở y tế nơi sinh | Là căn cứ cho thấy sai sót khi đăng ký |
| Cải chính họ tên viết sai chính tả | [ ] Giấy tờ cho thấy thông tin đúng khi đăng ký, ví dụ tờ khai gốc lưu ở xã, giấy chứng sinh | Hỏi cán bộ tra hồ sơ lưu |
| Đổi họ, chữ đệm, tên cho người dưới 18 tuổi | [ ] Thể hiện sự đồng ý của cha, mẹ trong tờ khai; [ ] nếu con từ đủ 9 tuổi: sự đồng ý của con | Khoản 1 Điều 7 NĐ 123/2015 |
| Đổi thông tin cha mẹ sau khi nhận con nuôi | [ ] Giấy tờ về việc nuôi con nuôi | Khoản 2 Điều 26 Luật; Điều 19 TT 04/2020 |
| Nhờ người khác nộp | [ ] Văn bản ủy quyền có chứng thực, trừ người thân thích | Khoản 1 Điều 2 TT 04/2020 |
Bản sao giấy tờ có thể là bản sao chứng thực, bản sao cấp từ sổ gốc, hoặc bản chụp kèm bản chính để đối chiếu (khoản 3 Điều 3 TT 04/2020). Hồ sơ lập 01 bộ.
Nộp ở đâu, bao lâu, và sau đó giấy được ghi thế nào
Người chưa đủ 14 tuổi: Ủy ban nhân dân cấp xã nơi đã đăng ký hộ tịch trước đây hoặc nơi cư trú của người đó (Điều 27 Luật). Từ đủ 14 tuổi trở lên và việc xác định lại dân tộc: Luật Hộ tịch 2014 giao cho cấp trên cấp xã (điểm b khoản 2 Điều 7). Từ 01/7/2025 không còn cấp đó; nhiều việc đã chuyển về cấp xã hoặc cấp tỉnh, nên bạn hỏi Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cư trú hoặc tra Cổng Dịch vụ công quốc gia để biết nơi nộp hiện hành cho thủ tục này.
Trong 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ giấy tờ, nếu việc thay đổi, cải chính có cơ sở, công chức ghi vào Sổ hộ tịch, cùng người yêu cầu ký vào sổ, và Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã cấp trích lục. Nội dung thay đổi, cải chính được ghi vào chính giấy khai sinh hoặc giấy chứng nhận kết hôn. Cần xác minh thì kéo dài thêm không quá 03 ngày làm việc (khoản 2 Điều 28).
Nếu nộp ở nơi không phải nơi đã đăng ký trước đây, cơ quan giải quyết phải thông báo bằng văn bản, kèm bản sao trích lục, đến nơi đăng ký cũ để ghi vào sổ (khoản 3 Điều 28). Bạn không phải tự đi báo, nhưng nên giữ trích lục thay đổi, cải chính cẩn thận vì đó là giấy chứng minh vì sao thông tin mới khác thông tin cũ.
Lệ phí: thay đổi, cải chính không thuộc diện miễn ở điểm b khoản 1 Điều 11 Luật, nên phải nộp, trừ người thuộc gia đình có công, hộ nghèo, người khuyết tật. Hỏi mức tại nơi nộp.
Giấy hay thiếu, hay sai và hậu quả
Những trường hợp cán bộ hay phải trả hồ sơ:
| Tình huống | Hậu quả | Cách xử lý |
|---|---|---|
| Muốn sửa giấy khai sinh theo bằng tốt nghiệp ghi sai | Bị từ chối: không cải chính để hợp thức hóa giấy khác | Mang giấy khai sinh đến nơi cấp bằng để họ điều chỉnh theo giấy khai sinh (Điều 6 NĐ 123) |
| Đổi tên cho con 10 tuổi nhưng tờ khai chỉ có chữ ký của mẹ | Thiếu sự đồng ý của cha và của con | Thể hiện đủ sự đồng ý của cha, mẹ và của con từ đủ 9 tuổi trong tờ khai (khoản 1 Điều 7 NĐ 123) |
| Không có căn cứ chứng minh sai sót | Không đủ điều kiện cải chính | Xin giấy chứng sinh hoặc văn bản xác nhận của cơ sở y tế nơi sinh; hỏi xã tra tờ khai lưu |
| Người 20 tuổi nộp ở xã như người dưới 14 | Có thể sai thẩm quyền | Hỏi trước nơi nộp hiện hành cho người từ đủ 14 tuổi |
| Nhầm cải chính với xác định lại dân tộc | Sai thủ tục | Nói rõ yêu cầu; xác định lại dân tộc là thủ tục riêng |
Nếu cán bộ nhận định yêu cầu không đủ điều kiện, người đứng đầu cơ quan đăng ký hộ tịch phải từ chối bằng văn bản, nêu rõ lý do (khoản 2 Điều 5 Luật). Xin văn bản đó nếu muốn hỏi thêm ở nơi khác.
Tự kiểm trước khi nộp
Bảy dòng:
- Đã gọi đúng tên yêu cầu: cải chính, thay đổi, bổ sung hay xác định lại dân tộc.
- Có căn cứ cho thấy sai sót khi đăng ký, nếu là cải chính.
- Không định sửa giấy khai sinh để khớp với giấy khác ghi sai.
- Con dưới 18 tuổi: đủ sự đồng ý của cha, mẹ; con từ đủ 9 tuổi: có sự đồng ý của con.
- Đã xác định nơi nộp theo tuổi của người cần sửa.
- Giấy tờ tùy thân còn hạn; giấy khai sinh bản chính hoặc bản sao.
- Đã hỏi lệ phí.
- Nếu nhờ người khác nộp: văn bản ủy quyền đã chứng thực, trừ người thân thích.
Sau khi có trích lục thay đổi, cải chính, liệt kê các giấy tờ đang mang thông tin cũ: căn cước, hộ chiếu, học bạ, bằng cấp, sổ bảo hiểm. Mỗi nơi có thủ tục điều chỉnh riêng, cần mang trích lục và bản sao giấy khai sinh mới đến từng nơi.
Câu hỏi thường gặp
Giấy khai sinh ghi sai ngày sinh thì sửa ở đâu?
Đó là cải chính hộ tịch. Người chưa đủ 14 tuổi nộp tại Ủy ban nhân dân cấp xã nơi đã đăng ký hoặc nơi cư trú theo Điều 27 Luật Hộ tịch. Người từ đủ 14 tuổi trở lên hỏi cơ quan có thẩm quyền theo quy định hiện hành sau sắp xếp năm 2025.
Bằng đại học ghi sai tên có sửa giấy khai sinh theo bằng được không?
Không. Khoản 1 Điều 17 Thông tư 04/2020 cấm cải chính giấy tờ hộ tịch để hợp thức hóa giấy tờ khác. Theo Điều 6 Nghị định 123, nơi cấp bằng phải điều chỉnh theo giấy khai sinh.
Đổi tên cho con có cần con đồng ý không?
Nếu con từ đủ 9 tuổi trở lên thì cần, theo khoản 1 Điều 7 Nghị định 123/2015. Với người dưới 18 tuổi còn phải có sự đồng ý của cha, mẹ, thể hiện rõ trong tờ khai.
Cải chính hộ tịch mất bao lâu?
Trong 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ giấy tờ theo khoản 2 Điều 28 Luật Hộ tịch; nếu cần xác minh thì kéo dài thêm không quá 03 ngày làm việc.
Mất bản chính giấy khai sinh có cải chính được không?
Được. Khoản 2 Điều 20 Thông tư 04/2020 cho tiếp nhận, giải quyết cả khi người yêu cầu không còn bản chính giấy tờ hộ tịch hoặc cơ quan không còn lưu sổ; nội dung được ghi vào mục ghi chú của sổ hoặc mặt sau bản chính.
Sau khi cải chính có phải làm lại căn cước không?
Thông tin trên các giấy tờ khác phải phù hợp với giấy khai sinh theo Điều 6 Nghị định 123. Việc điều chỉnh căn cước theo thủ tục của cơ quan quản lý căn cước; mang trích lục cải chính và hỏi cơ quan đó.