HoanChinh.comHoàn Chỉnh
Bảo hiểm xã hội

Chồng nghỉ thai sản khi vợ sinh con cần giấy tờ gì: số ngày nghỉ và hồ sơ

Lao động nam được nghỉ 5 đến 14 ngày làm việc khi vợ sinh, bắt đầu trong 60 ngày. Hồ sơ là bản sao giấy chứng sinh hoặc khai sinh của con, thêm giấy nếu vợ mổ.

A young Vietnamese man in a plain shirt seen from behind carries a baby carrier along a hospital corridor at dawn, cool morning light with warm apricot accents, wide shot

Lao động nam đang đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc khi vợ sinh con được nghỉ hưởng chế độ thai sản từ 05 đến 14 ngày làm việc tùy cách sinh và số con, phải bắt đầu nghỉ trong 60 ngày kể từ ngày vợ sinh; hồ sơ chỉ là bản sao giấy khai sinh, trích lục khai sinh hoặc giấy chứng sinh của con. Số ngày ở khoản 2 Điều 53, mốc 60 ngày ở khoản 3 Điều 53, thành phần hồ sơ ở khoản 5 Điều 61 Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15. Nếu giấy chứng sinh không ghi việc mổ hoặc sinh non dưới 32 tuần thì thêm giấy của cơ sở y tế thể hiện thông tin đó.

Ngoài ngày nghỉ, có một khoản nhiều người chồng bỏ sót: trợ cấp một lần khi sinh con dành cho người chồng nếu vợ không đủ điều kiện hưởng, ví dụ vợ làm tự do hoặc chưa đóng đủ 6 tháng. Phần dưới gom cả hai việc thành một checklist để bạn nộp một lần cho nơi làm việc.

Bảng tra số ngày nghỉ theo cách vợ sinh

Tất cả tính theo ngày làm việc, không kể ngày nghỉ lễ, tết và ngày nghỉ hằng tuần. Đối chiếu đúng dòng của mình để đăng ký với quản lý cho khớp.

Vợ sinh thế nàoSố ngày làm việc được nghỉCăn cứ
Sinh thường một con05 ngàyĐiểm a khoản 2 Điều 53
Sinh phải phẫu thuật, hoặc sinh con dưới 32 tuần tuổi07 ngàyĐiểm b khoản 2 Điều 53
Sinh đôi, hoặc sinh con thứ hai10 ngàyĐiểm c khoản 2 Điều 53
Sinh ba trở lên10 ngày, cộng 03 ngày cho mỗi con từ con thứ baĐiểm c khoản 2 Điều 53
Sinh đôi phải phẫu thuật14 ngàyĐiểm d khoản 2 Điều 53
Sinh ba trở lên phải phẫu thuật14 ngày, cộng 03 ngày cho mỗi con từ con thứ baĐiểm d khoản 2 Điều 53

Ví dụ: anh Minh có vợ sinh con thứ hai bằng phẫu thuật. Dòng "sinh con thứ hai" cho 10 ngày, dòng "phẫu thuật" cho 07 ngày; văn bản luật không cộng dồn hai dòng này, nên anh nên hỏi nhân sự cách đơn vị áp dụng cho trường hợp vừa mổ vừa là con thứ hai, và giữ sẵn giấy của bệnh viện ghi việc phẫu thuật để được xét theo mức có lợi hơn nếu cơ quan bảo hiểm xã hội chấp nhận.

Điều kiện để chồng được nghỉ chỉ là đang tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc khi vợ sinh (điểm g khoản 1 Điều 50); mốc đủ 06 tháng không áp cho việc nghỉ của chồng, chỉ áp cho khoản trợ cấp một lần nói ở mục sau.

Checklist hồ sơ cho người chồng

Tích từng ô; ba ô đầu chọn một, các ô sau chỉ khi đúng trường hợp:

  • [ ] Bản sao giấy khai sinh của con, hoặc
  • [ ] Trích lục khai sinh của con, hoặc
  • [ ] Bản sao giấy chứng sinh của con (khoản 5 Điều 61).
  • [ ] Bản chính hoặc bản sao văn bản của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh thể hiện việc sinh phải phẫu thuật hoặc sinh con dưới 32 tuần tuổi, chỉ khi giấy chứng sinh không ghi thông tin này.
  • [ ] Trường hợp con mất sau khi sinh mà chưa có giấy chứng sinh: bản chính hoặc bản sao tóm tắt hồ sơ bệnh án hoặc giấy ra viện của người mẹ có thể hiện thông tin con mất.
  • [ ] Vợ là người mang thai hộ: thêm bản sao thỏa thuận mang thai hộ vì mục đích nhân đạo (khoản 7 Điều 61).
  • [ ] Giấy do nước ngoài cấp: bản dịch tiếng Việt được công chứng hoặc chứng thực và hợp pháp hóa lãnh sự (khoản 8 Điều 61).

Hồ sơ của chồng và của vợ là hai bộ riêng. Nếu hai vợ chồng cùng công ty, bạn vẫn nộp phần của mình, đừng nghĩ phần của vợ đã bao luôn. Một bản sao giấy chứng sinh dùng chung được về nội dung, nhưng mỗi bộ cần một bản.

Không có giấy đăng ký kết hôn trong danh sách của khoản 5 Điều 61. Nơi làm việc thường đối chiếu tên cha trên giấy khai sinh với thông tin của bạn; nếu con chưa có giấy khai sinh ghi tên cha, hãy hỏi nơi nộp cách chứng minh quan hệ để chuẩn bị trước.

Lên lịch nghỉ cho khớp mốc 60 ngày

Khoản 3 Điều 53 cho phép nghỉ một lần hoặc chia nhiều lần, nhưng phải giữ hai điều kiện. Làm theo các bước sau để không lỡ ngày:

  1. Ghi ngày vợ sinh lên lịch và tính ngày thứ 60. Ngày bắt đầu nghỉ (nếu nghỉ một lần) hoặc ngày bắt đầu của lần nghỉ cuối cùng (nếu chia nhiều lần) phải nằm trong 60 ngày đó.
  2. Đối chiếu bảng số ngày để biết tổng ngày được nghỉ. Tổng các lần chia không vượt quá số đó.
  3. Báo quản lý và bộ phận nhân sự ngày nghỉ dự kiến, nói rõ đây là nghỉ hưởng chế độ thai sản, không phải nghỉ phép năm, để chấm công đúng mã.
  4. Gửi bản chụp giấy chứng sinh ngay khi có, bản sao nộp sau. Hạn chót nộp là 45 ngày kể từ ngày hết thời gian nghỉ thai sản (khoản 1 Điều 62).
  5. Sau khi nộp, nơi làm việc có 07 ngày làm việc để lập danh sách gửi cơ quan bảo hiểm xã hội; cơ quan bảo hiểm xã hội có 07 ngày làm việc để giải quyết (khoản 1 và khoản 3 Điều 62).

Mẹo chia ngày: nhiều người nghỉ 2 đến 3 ngày đầu khi vợ ở viện, phần còn lại để dành lúc vợ về nhà và người thân đã về quê. Cách này hợp lệ miễn lần cuối bắt đầu trước ngày thứ 60.

Tiền nhận được: trợ cấp theo ngày và trợ cấp một lần

Trợ cấp cho những ngày nghỉ. Mức một ngày bằng trợ cấp thai sản một tháng chia cho 24 ngày (khoản 2 Điều 59); mức một tháng bằng 100% bình quân tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc của 06 tháng gần nhất. Ví dụ minh họa: bình quân 9,6 triệu đồng thì một ngày là 400 nghìn đồng, nghỉ 05 ngày được 2 triệu đồng.

Mới đóng chưa đủ 6 tháng. Khoản 1 Điều 59 cho phép tính theo bình quân tiền lương của các tháng đã đóng đối với trường hợp ở khoản 2 Điều 53, tức người chồng mới vào làm vẫn được hưởng ngày nghỉ.

Trợ cấp một lần thay vợ. Nếu vợ sinh con nhưng không đủ điều kiện ở khoản 2, 3 hoặc 5 Điều 50, còn chồng đã đóng đủ 06 tháng trong 12 tháng liền kề trước khi sinh, thì chồng được trợ cấp một lần (khoản 1 Điều 58), bằng 02 lần mức tham chiếu cho mỗi con (khoản 4 Điều 58).

Ai nhận, không nhận trùng. Nếu vợ đã đủ điều kiện và nhận trợ cấp một lần rồi thì chồng không nhận nữa. Hai vợ chồng nên nói với nhau trước để chỉ một bên kê khai khoản này, tránh hồ sơ bị trả về.

Có tính thời gian đóng không. Với trường hợp nghỉ khi vợ sinh, nếu tổng ngày nghỉ thai sản trong tháng từ 14 ngày làm việc trở lên thì tháng đó được tính là thời gian đóng mà hai bên không phải đóng (khoản 8 Điều 53); nghỉ ít hơn thì vẫn đóng bình thường.

Giấy hay thiếu và cách xử lý cho người chồng

Những tình huống dưới đây hay khiến hồ sơ của chồng bị trả về hoặc bị bỏ quên:

Tình huốngHậu quảCách xử lý
Vợ sinh mổ nhưng giấy chứng sinh không ghi phẫu thuậtChỉ được xét 05 ngàyXin giấy ra viện hoặc giấy của bệnh viện ghi việc phẫu thuật, nộp kèm
Bắt đầu nghỉ sau ngày thứ 60Không được tính là nghỉ hưởng thai sảnLên lịch từ ngày vợ sinh, dời ngày nghỉ vào trong 60 ngày
Vợ làm tự do, chồng không biết mình được trợ cấp một lầnBỏ sót quyền lợiBáo nhân sự kê khai trợ cấp một lần theo khoản 1 Điều 58 cùng lúc nộp hồ sơ nghỉ
Cả hai vợ chồng cùng kê khai trợ cấp một lầnHồ sơ của một bên bị từ chốiThống nhất trước ai kê khai; ưu tiên người vợ nếu vợ đủ điều kiện
Chấm công ngày nghỉ là phép nămMất ngày phép, không nhận trợ cấpBáo rõ mã nghỉ thai sản ngay từ đầu

Câu nên hỏi nhân sự: đơn vị cần bản sao hay chỉ cần bản chụp giấy chứng sinh trước, và hồ sơ của mình sẽ vào danh sách đợt nào. Hai câu này giúp bạn biết chính xác khi nào tiền về.

Trường hợp đặc biệt: vợ mất, vợ yếu sau sinh, vợ mang thai hộ

Vợ mất sau khi sinh: nếu vợ có tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, người chồng hoặc người trực tiếp nuôi dưỡng được nghỉ hưởng thai sản cho thời gian còn lại của người mẹ (khoản 5 Điều 53). Nếu chỉ có chồng tham gia bảo hiểm bắt buộc mà vợ mất hoặc gặp rủi ro sau sinh, không đủ sức khỏe chăm con theo xác nhận của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, thì chồng được nghỉ cho đến khi con đủ 06 tháng tuổi (khoản 7 Điều 53).

Với những trường hợp này, hồ sơ thêm bản sao giấy chứng tử hoặc trích lục khai tử của người mẹ, hoặc văn bản xác nhận của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh về tình trạng người mẹ không còn đủ sức khỏe chăm con (điểm b và điểm c khoản 1 Điều 61). Nếu người cha không nghỉ việc thì ngoài tiền lương còn được hưởng trợ cấp cho thời gian còn lại của người mẹ (khoản 6 Điều 53).

Vợ là người mang thai hộ: khi vợ sinh, người chồng đang đóng bảo hiểm bắt buộc được nghỉ theo đúng bảng số ngày ở trên (khoản 4 Điều 54), hồ sơ thêm bản sao thỏa thuận mang thai hộ. Đây là các trường hợp hiếm, nên khi gặp hãy gọi bộ phận nhân sự trao đổi trực tiếp để họ xin hướng dẫn từ cơ quan bảo hiểm xã hội trước khi lập danh sách.

Tự kiểm trước khi xin nghỉ

Đánh dấu đủ sáu dòng là yên tâm:

  • Đã xác định dòng của mình trong bảng số ngày nghỉ (thường, mổ, sinh đôi, con thứ hai).
  • Đã tính ngày thứ 60 kể từ ngày vợ sinh và chốt ngày bắt đầu nghỉ trước mốc đó.
  • Có bản sao giấy chứng sinh, trích lục hoặc giấy khai sinh của con.
  • Nếu vợ sinh mổ hoặc sinh non dưới 32 tuần mà giấy chứng sinh không ghi, đã có thêm giấy của bệnh viện.
  • Đã hỏi vợ có đủ điều kiện trợ cấp một lần không, để biết mình có cần kê khai khoản này.
  • Đã báo nhân sự chấm công đúng mã nghỉ thai sản.

Giữ lại bản chụp giấy tờ và tin nhắn xin nghỉ với quản lý; khi cần đối chiếu số ngày, đó là bằng chứng đơn giản nhất. Nếu cả hai vợ chồng cùng làm ở một đơn vị, hãy nộp hai bộ riêng trong cùng một lần đến bộ phận nhân sự để họ đưa vào cùng một đợt danh sách, đỡ phải hỏi đi hỏi lại.

Câu hỏi thường gặp

Chồng mới đi làm 2 tháng có được nghỉ khi vợ sinh không?

Được. Điều kiện để chồng nghỉ chỉ là đang tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc khi vợ sinh con; trợ cấp tính theo bình quân tiền lương các tháng đã đóng. Riêng trợ cấp một lần thay vợ thì chồng phải đóng đủ 06 tháng trong 12 tháng.

Vợ sinh mổ thì chồng được nghỉ mấy ngày?

Được nghỉ 07 ngày làm việc theo điểm b khoản 2 Điều 53; sinh đôi phải phẫu thuật là 14 ngày. Nếu giấy chứng sinh không thể hiện việc phẫu thuật, bạn cần thêm giấy của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh ghi thông tin đó.

Có được chia ngày nghỉ thành nhiều lần không?

Được, theo khoản 3 Điều 53. Điều kiện là lần nghỉ cuối cùng phải bắt đầu trong 60 ngày đầu kể từ ngày vợ sinh và tổng số ngày các lần không vượt quá mức được nghỉ.

Vợ không đi làm thì chồng có được nhận tiền sinh con không?

Có thể. Nếu vợ không đủ điều kiện hưởng mà chồng đã đóng bảo hiểm bắt buộc đủ 06 tháng trong 12 tháng trước khi sinh thì chồng được trợ cấp một lần bằng 02 lần mức tham chiếu cho mỗi con (Điều 58).

Ngày nghỉ của chồng có tính thứ Bảy, Chủ nhật không?

Không. Số ngày ở khoản 2 Điều 53 là ngày làm việc, không kể ngày nghỉ lễ, tết và ngày nghỉ hằng tuần. Vì vậy 05 ngày làm việc thường kéo dài khoảng một tuần lịch.

Hạn nộp hồ sơ thai sản của chồng là bao lâu?

Chậm nhất 45 ngày kể từ ngày hết thời gian nghỉ hưởng chế độ thai sản, nộp cho nơi làm việc (khoản 1 Điều 62). Nộp quá hạn thì phải kèm văn bản giải trình theo khoản 1 Điều 92.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138