HoanChinh.comHoàn Chỉnh
Bảo hiểm xã hội

Hồ sơ hưởng chế độ ốm đau của người lao động: giấy ra viện hay giấy nghỉ việc

Ốm nằm viện nộp giấy ra viện; khám ngoại trú nộp giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH. Nộp công ty trong 45 ngày từ khi đi làm lại. Bảng số ngày, mức 75%.

A Vietnamese factory worker in a grey uniform rests on a plastic chair at a clinic hallway holding a closed folder, face turned away, cool fluorescent light with green tint

Hồ sơ hưởng chế độ ốm đau chỉ có một tờ: nếu nằm viện thì nộp giấy ra viện (hoặc tóm tắt hồ sơ bệnh án), nếu điều trị ngoại trú thì nộp giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng bảo hiểm xã hội do nơi khám cấp. Thành phần này quy định tại Điều 47 Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15. Bạn nộp cho nơi làm việc chậm nhất 45 ngày kể từ ngày trở lại làm việc (khoản 1 Điều 48); mức hưởng phổ biến bằng 75% tiền lương làm căn cứ đóng của tháng gần nhất (khoản 2 Điều 45).

Cái khó không nằm ở số giấy mà ở chỗ xin đúng loại giấy ngay tại nơi khám. Rất nhiều người khám xong chỉ cầm đơn thuốc ra về, đến khi nộp mới biết đơn thuốc không thay được giấy nghỉ việc. Bài này chỉ cách xin đúng giấy, tính số ngày được nghỉ trong năm, và xử lý những ca hay bị trả hồ sơ.

Ai được hưởng và những lúc không được hưởng

Khoản 1 Điều 42 liệt kê các trường hợp nghỉ việc được hưởng chế độ ốm đau:

  • Điều trị khi mắc bệnh không phải bệnh nghề nghiệp.
  • Điều trị khi bị tai nạn không phải tai nạn lao động.
  • Điều trị khi bị tai nạn trên đường đi làm hoặc đi làm về theo tuyến đường và thời gian hợp lý.
  • Điều trị, phục hồi chức năng khi thương tật, bệnh tật tái phát do tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp hoặc tai nạn trên đường đi làm.
  • Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người theo quy định.
  • Chăm sóc con dưới 07 tuổi bị ốm (được trình bày riêng trong bài về nghỉ chăm con ốm).

Khoản 2 Điều 42 loại trừ: tự gây thương tích; dùng chất ma túy, tiền chất ma túy (trừ thuốc theo chỉ định); thời gian lần đầu nghỉ điều trị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp (thuộc chế độ khác); và những ngày nghỉ trùng với ngày nghỉ theo pháp luật lao động, ngày nghỉ hưởng nguyên lương, hoặc đang nghỉ thai sản, dưỡng sức.

Ví dụ thực tế: anh Tuấn sốt xuất huyết, khám ngoại trú, bác sĩ cho nghỉ 5 ngày rơi vào từ thứ Năm đến thứ Hai. Thứ Bảy và Chủ nhật là ngày nghỉ hằng tuần của anh nên không tính; anh được hưởng 3 ngày làm việc. Nếu trong 5 ngày đó có ngày anh đang nghỉ phép năm thì ngày phép cũng không được tính trùng.

Checklist giấy tờ theo cách điều trị

Chọn đúng dòng với cách bạn được điều trị. Mỗi trường hợp chỉ cần một giấy trong nhóm, không phải nộp tất cả.

ÔCách điều trịGiấy cần nộp (chọn một)Loại bảnCăn cứ
[ ]Nằm viện (nội trú)Giấy ra viện; hoặc bản tóm tắt hồ sơ bệnh án; hoặc giấy tờ khác chứng minh quá trình điều trị nội trúBản chính hoặc bản saoKhoản 1 Điều 47
[ ]Khám, điều trị ngoại trúGiấy chứng nhận nghỉ việc hưởng bảo hiểm xã hộiTheo mẫu Bộ Y tếĐiểm a khoản 2 Điều 47
[ ]Ra viện nhưng còn phải điều trị ngoại trúGiấy ra viện, hoặc tóm tắt hồ sơ bệnh án, có ghi chỉ định thời gian cần điều trị ngoại trúBản chính hoặc bản saoĐiểm b, c khoản 2 Điều 47
[ ]Khám, chữa bệnh ở nước ngoàiGiấy tờ thể hiện tên bệnh, thời gian điều trị; có bản dịch tiếng Việt công chứng hoặc chứng thực và hợp pháp hóa lãnh sựTheo yêu cầu khoản 3Khoản 3 Điều 47

Mẹo xin giấy tại nơi khám: trước khi bác sĩ kết thúc, hãy nói rõ "em đang đóng bảo hiểm xã hội, cần giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng bảo hiểm xã hội". Giấy này do cơ sở khám bệnh, chữa bệnh cấp theo mẫu của Bộ Y tế (khoản 4 Điều 47), không phải tờ nào có chữ "nghỉ" cũng dùng được. Nếu đi nằm viện, khi ra viện kiểm tra giấy ra viện có ghi chỉ định nghỉ ngoại trú tiếp không, nếu bác sĩ dặn nghỉ thêm ở nhà.

Số ngày tối đa được hưởng trong một năm

Khoản 1 Điều 43 tính theo ngày làm việc, từ 01 tháng 01 đến 31 tháng 12, không kể lễ, tết, ngày nghỉ hằng tuần. Mức phụ thuộc số năm đã đóng bảo hiểm bắt buộc và điều kiện làm việc:

Số năm đã đóngLàm việc bình thườngNghề nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc vùng đặc biệt khó khăn
Dưới 15 năm30 ngày40 ngày
Từ đủ 15 năm đến dưới 30 năm40 ngày50 ngày
Từ đủ 30 năm trở lên60 ngày70 ngày

Hết số ngày này mà vẫn phải điều trị bệnh thuộc danh mục bệnh cần chữa trị dài ngày do Bộ Y tế ban hành thì được hưởng tiếp (khoản 2 Điều 43), với mức 65%, 55% hoặc 50% tùy đã đóng từ đủ 30 năm, từ đủ 15 đến dưới 30 năm, hay dưới 15 năm (khoản 3 Điều 45).

Mức thường: 75% tiền lương làm căn cứ đóng của tháng gần nhất trước tháng nghỉ (khoản 1 và 2 Điều 45). Mức một ngày bằng mức tháng chia 24; nghỉ dưới nửa ngày tính nửa ngày, từ nửa ngày đến dưới một ngày tính một ngày (khoản 5 Điều 45). Ví dụ: lương đóng 7,2 triệu đồng, mức tháng 5,4 triệu đồng, một ngày 225 nghìn đồng; nghỉ 3 ngày được 675 nghìn đồng.

Trình tự nộp và các mốc thời hạn

Hồ sơ ốm đau của người đang đi làm luôn đi qua nơi làm việc. Các mốc ở Điều 48:

  1. Đi làm lại, nộp giấy ra viện hoặc giấy chứng nhận nghỉ việc cho bộ phận nhân sự. Hạn chót: 45 ngày kể từ ngày trở lại làm việc.
  2. Trong 07 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ, nơi làm việc lập danh sách người nghỉ hưởng chế độ ốm đau kèm hồ sơ gửi cơ quan bảo hiểm xã hội.
  3. Trong 07 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ từ nơi làm việc, cơ quan bảo hiểm xã hội giải quyết; không giải quyết thì trả lời bằng văn bản, nêu rõ lý do.
  4. Tiền về theo hình thức đơn vị đang áp dụng: qua tài khoản của bạn, trực tiếp, hoặc qua nơi làm việc (Điều 93).
  5. Nộp quá 45 ngày thì kèm văn bản giải trình (khoản 1 Điều 92).

Mẹo sắp hồ sơ: ghim giấy theo thứ tự ngày nghỉ, ghi bên ngoài "đợt nghỉ từ ngày ... đến ngày ...". Nếu trong một tháng bạn nghỉ nhiều đợt ngắn, nộp gom một lần sau đợt cuối, nhưng đừng để giấy của đợt đầu quá 45 ngày.

Giấy hay sai và cách xử lý

Những lỗi dưới đây chiếm phần lớn hồ sơ ốm đau bị trả về:

LỗiHậu quảCách xử lý
Nộp đơn thuốc hoặc phiếu khám thay giấy chứng nhận nghỉ việcKhông đủ hồ sơQuay lại nơi khám xin giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng bảo hiểm xã hội
Giấy ghi sai họ tên, ngày sinh, mã số bảo hiểmBị trả vềĐề nghị nơi cấp sửa hoặc cấp lại cho đúng
Ngày nghỉ trên giấy trùng ngày phép năm đã duyệtKhông tính những ngày trùngRút ngày phép hoặc chấp nhận không hưởng phần trùng
Giấy ra viện không ghi chỉ định nghỉ ngoại trúChỉ hưởng những ngày nằm việnXin bổ sung tóm tắt bệnh án có chỉ định nghỉ ngoại trú
Khám ở nước ngoài, chỉ có bản tiếng nước ngoàiKhông được chấp nhậnDịch, công chứng hoặc chứng thực và hợp pháp hóa lãnh sự (khoản 3 Điều 47)

Câu nên hỏi nhân sự khi nộp: "Ngày nghỉ của em có trùng ngày phép hay ngày nghỉ hằng tuần không, và đơn vị đã tính bao nhiêu ngày cho em trong năm nay?". Câu thứ hai giúp bạn biết còn bao nhiêu ngày trong hạn mức 30, 40 hay 60 ngày.

Dưỡng sức sau ốm và người làm việc ở xa

Đã nghỉ ốm từ đủ 30 ngày trở lên trong năm, trong 30 ngày sau khi hết thời gian nghỉ ốm mà sức khỏe chưa phục hồi thì được nghỉ dưỡng sức tối đa 10 ngày nếu bệnh cần chữa trị dài ngày, 07 ngày nếu phải phẫu thuật, 05 ngày cho trường hợp khác (Điều 46). Mỗi ngày bằng 30% mức tham chiếu. Số ngày do nơi làm việc và công đoàn cơ sở quyết định; nơi làm việc tự lập danh sách gửi cơ quan bảo hiểm xã hội trong 07 ngày làm việc (Điều 49).

Một điểm hay bị quên: những tháng bạn nghỉ hưởng ốm đau từ 14 ngày làm việc trở lên, hoặc nghỉ vì bệnh thuộc danh mục bệnh cần chữa trị dài ngày, bạn được hưởng bảo hiểm y tế trong thời gian đó theo điểm b khoản 2 Điều 10. Khi đi tái khám dài ngày, cứ mang thẻ bảo hiểm y tế như bình thường và hỏi nơi khám nếu thẻ báo lỗi, thay vì tự trả toàn bộ chi phí rồi mới hỏi.

Nếu bạn ốm khi đang ở quê hoặc đi công tác xa, cứ khám tại nơi gần nhất và xin đúng giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng bảo hiểm xã hội. Gửi bản chụp cho nhân sự ngay để họ chấm công đúng, bản giấy nộp khi về. Người nhà có thể mang giấy nộp thay; với việc nhận tiền, nếu không qua tài khoản của bạn thì cần văn bản ủy quyền có chứng thực (điểm d khoản 2 Điều 10).

Tự kiểm trước khi nộp

Sáu dòng:

  • Có đúng loại giấy theo cách điều trị: nội trú hay ngoại trú.
  • Họ tên, ngày sinh trên giấy khớp căn cước và thông tin bảo hiểm.
  • Ngày nghỉ ghi trên giấy không trùng phép năm hay nghỉ hằng tuần.
  • Còn trong 45 ngày kể từ ngày đi làm lại.
  • Biết mình đã dùng bao nhiêu ngày trong hạn mức năm nay.
  • Giữ bản chụp mọi giấy đã nộp.
  • Nếu ra viện còn phải nghỉ ở nhà, giấy ra viện đã ghi chỉ định thời gian điều trị ngoại trú.
  • Nếu khám ở nước ngoài, giấy đã được dịch, công chứng hoặc chứng thực và hợp pháp hóa lãnh sự.

Nếu hồ sơ bị trả về, đề nghị nhân sự cho biết lý do bằng văn bản của cơ quan bảo hiểm xã hội; khoản 3 Điều 48 bắt buộc cơ quan bảo hiểm xã hội trả lời bằng văn bản khi không giải quyết. Có lý do cụ thể thì bạn bổ sung đúng chỗ, khỏi đoán mò.

Câu hỏi thường gặp

Khám ngoại trú có được hưởng chế độ ốm đau không?

Được, nếu bạn có giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng bảo hiểm xã hội do cơ sở khám bệnh, chữa bệnh cấp (điểm a khoản 2 Điều 47). Đơn thuốc hoặc phiếu khám không thay thế được giấy này.

Một năm được nghỉ ốm hưởng bảo hiểm bao nhiêu ngày?

Làm việc bình thường: 30 ngày nếu đóng dưới 15 năm, 40 ngày nếu từ đủ 15 đến dưới 30 năm, 60 ngày nếu từ đủ 30 năm. Nghề nặng nhọc, độc hại hoặc vùng đặc biệt khó khăn được 40, 50, 70 ngày (khoản 1 Điều 43).

Nghỉ ốm được hưởng bao nhiêu phần trăm lương?

Mức thường bằng 75% tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội của tháng gần nhất trước tháng nghỉ (khoản 2 Điều 45). Mức một ngày bằng mức tháng chia 24 ngày.

Hạn nộp giấy nghỉ ốm cho công ty là bao lâu?

Chậm nhất 45 ngày kể từ ngày bạn trở lại làm việc (khoản 1 Điều 48). Nộp quá hạn thì phải kèm văn bản giải trình lý do theo khoản 1 Điều 92.

Nghỉ ốm có tính thứ Bảy, Chủ nhật không?

Không. Thời gian hưởng chế độ ốm đau tính theo ngày làm việc, không kể ngày nghỉ lễ, tết và ngày nghỉ hằng tuần (khoản 1 Điều 43), riêng nghỉ dưỡng sức thì tính liên tục cả ngày nghỉ.

Bị tai nạn khi đi làm về thì hưởng ốm đau hay tai nạn lao động?

Khoản 1 Điều 42 xếp việc điều trị khi bị tai nạn trên đường đi làm hoặc đi làm về theo tuyến đường và thời gian hợp lý vào chế độ ốm đau. Việc xác định có thể còn liên quan pháp luật an toàn, vệ sinh lao động, nên hỏi nhân sự cách đơn vị lập hồ sơ.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138