HoanChinh.comHoàn Chỉnh
Hồ sơ xin việc

Hồ sơ xin việc cho người dưới 18 tuổi: giấy đồng ý của cha mẹ và việc không được nhận

Người dưới 18 tuổi đi làm thêm, làm hè cần giấy gì: văn bản đồng ý của cha mẹ, giấy khám sức khoẻ, giới hạn giờ làm và những công việc, nơi làm việc luật cấm.

A Vietnamese teenage girl and her mother sit side by side on a sofa at home reviewing blank sheets of paper, seen from behind, soft lamp light, warm evening tones

Người từ đủ 15 đến chưa đủ 18 tuổi đi làm cần thêm một giấy so với người lớn: văn bản đồng ý của cha mẹ hoặc người đại diện theo pháp luật. Người chưa đủ 15 tuổi thì hợp đồng phải ký bằng văn bản với cả em và người đại diện, kèm giấy khám sức khoẻ xác nhận phù hợp công việc.

Các mốc tuổi, giấy tờ và giới hạn trong bài đều lấy từ Bộ luật Lao động số 45/2019/QH14, chủ yếu tại Điều 18 và Mục 1 Chương XI (Điều 143 đến 147). Đọc bài này cùng con: cha mẹ là người ký đồng ý, cũng là người cần biết con không được làm việc gì, ở đâu, và bao nhiêu giờ mỗi ngày.

Tuổi nào được làm gì

Mốc tuổi quyết định giấy tờ cần chuẩn bị. Xem dòng đúng với tuổi của con trước khi làm bất cứ giấy nào:

Độ tuổiĐược làmAi ký hợp đồngCăn cứ
Từ đủ 15 đến chưa đủ 18Công việc phù hợp sức khoẻ, trừ công việc và nơi làm việc bị cấm tại Điều 147Chính người lao động, khi có văn bản đồng ý của người đại diện theo pháp luậtĐiểm b khoản 4 Điều 18; khoản 2 Điều 143
Từ đủ 13 đến chưa đủ 15Chỉ công việc nhẹ theo danh mục do Bộ trưởng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội ban hànhNgười chưa đủ 15 tuổi và người đại diện theo pháp luậtKhoản 3 Điều 143; điểm c khoản 4 Điều 18
Chưa đủ 13Không được tuyển, trừ công việc nghệ thuật, thể dục, thể thao không làm tổn hại sự phát triển, và phải có đồng ý của cơ quan chuyên môn về lao động thuộc UBND cấp tỉnhNgười chưa đủ 15 tuổi và người đại diện theo pháp luậtKhoản 3 Điều 145

Độ tuổi lao động tối thiểu nói chung là đủ 15 tuổi, trừ trường hợp quy định tại Mục 1 Chương XI (khoản 1 Điều 3). Vì vậy với các em dưới 15 tuổi, câu đầu tiên cần hỏi là công việc đó có nằm trong danh mục công việc nhẹ hay không, chứ không phải lương bao nhiêu.

Checklist hồ sơ cho người từ đủ 15 đến chưa đủ 18 tuổi

Tích từng ô; nơi tuyển có thể xin thêm giấy khác, nhưng những ô dưới đây nên có:

  • [ ] Bản sao thẻ căn cước. Công dân từ đủ 14 tuổi trở lên phải làm thủ tục cấp thẻ căn cước (khoản 2 Điều 19 Luật Căn cước số 26/2023/QH15), nên ở tuổi này em thường đã có thẻ.
  • [ ] Văn bản đồng ý của cha, mẹ hoặc người đại diện theo pháp luật, ký tay. Đây là điều kiện để em tự ký hợp đồng (điểm b khoản 4 Điều 18).
  • [ ] Sơ yếu lý lịch có ảnh, ghi rõ số liên lạc của cha mẹ.
  • [ ] Giấy khám sức khoẻ nếu nơi tuyển yêu cầu.
  • [ ] Bản sao giấy tờ học tập nếu vị trí cần: học bạ, bằng tốt nghiệp trung học cơ sở.
  • [ ] Lịch học của em, để thoả thuận giờ làm không trùng giờ học.
  • [ ] Ảnh thẻ dự phòng.

Không có quy định buộc văn bản đồng ý phải chứng thực chữ ký. Nếu nơi tuyển yêu cầu chứng thực, hỏi họ lý do và nơi nào họ chấp nhận; nhiều nơi chỉ cần cha mẹ đến ký trực tiếp cùng con.

Người sử dụng lao động cũng có nghĩa vụ riêng: phải có sự đồng ý của cha, mẹ hoặc người giám hộ, và lập sổ theo dõi riêng cho lao động chưa thành niên (khoản 3 Điều 144). Một nơi tuyển không hỏi gì về cha mẹ là nơi chưa làm đúng việc của họ.

Văn bản đồng ý của cha mẹ: nên ghi những gì

Luật không ban hành mẫu chung, nên văn bản tự viết là đủ nếu ghi rõ. Một văn bản tốt có các dòng sau:

  • Họ tên, ngày sinh, số định danh của cha hoặc mẹ (hoặc người giám hộ) và quan hệ với em.
  • Họ tên, ngày sinh, số định danh của em.
  • Tên nơi làm việc, địa chỉ, công việc cụ thể em sẽ làm.
  • Thời gian làm: từ ngày nào đến ngày nào, khung giờ trong ngày, số buổi mỗi tuần.
  • Câu đồng ý rõ ràng, nêu tên con và công việc, ví dụ: "đồng ý để con là [họ tên] giao kết hợp đồng lao động làm công việc nêu trên".
  • Số liên lạc của người đồng ý.
  • Ngày viết, chữ ký và họ tên.

Nên làm hai bản, một bản nộp, một bản gia đình giữ. Nếu công việc hoặc ca làm thay đổi đáng kể, viết văn bản mới thay vì để nơi làm tự hiểu rằng sự đồng ý cũ vẫn áp dụng.

Tình huống: em Vy 16 tuổi xin làm thu ngân bán thời gian ở một cửa hàng tiện lợi trong hè. Mẹ em viết văn bản đồng ý ghi rõ ca từ 8 giờ đến 14 giờ, ba buổi một tuần, đến hết tháng 8. Khi cửa hàng muốn xếp em sang ca đêm, mẹ em có ngay căn cứ để từ chối, và Điều 146 cũng chỉ cho phép làm đêm ở độ tuổi này trong một số nghề theo danh mục.

Người chưa đủ 15 tuổi: thêm giấy và thêm giới hạn

Hợp đồng bằng văn bản, ký với cả em và người đại diện. Không được thoả thuận miệng, kể cả việc dưới một tháng (điểm a khoản 1 Điều 145 và khoản 2 Điều 14).

Giấy khám sức khoẻ là bắt buộc. Phải có giấy khám của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền xác nhận sức khoẻ phù hợp công việc, và kiểm tra sức khoẻ định kỳ ít nhất một lần trong 06 tháng (điểm c khoản 1 Điều 145).

Giờ làm không ảnh hưởng thời gian học. Bố trí giờ làm không ảnh hưởng đến thời gian học tập (điểm b khoản 1 Điều 145). Mang lịch học khi đi thoả thuận.

Tối đa 04 giờ một ngày, 20 giờ một tuần. Không được làm thêm giờ, không làm việc ban đêm (khoản 1 Điều 146).

Điều kiện làm việc phù hợp lứa tuổi. Người sử dụng lao động phải bảo đảm điều kiện làm việc, an toàn, vệ sinh lao động phù hợp với lứa tuổi (điểm d khoản 1 Điều 145). Cha mẹ nên đến xem nơi làm ít nhất một lần trước ngày đầu.

Công việc và nơi làm việc cấm người từ đủ 15 đến chưa đủ 18 tuổi

Trước khi ký đồng ý, cha mẹ đối chiếu công việc và nơi làm của con với danh sách tại Điều 147:

NhómBị cấm
Công việcMang, vác, nâng vật nặng quá thể trạng; sản xuất, kinh doanh cồn, rượu, bia, thuốc lá, chất gây nghiện; sản xuất, sử dụng, vận chuyển hoá chất, khí gas, chất nổ; bảo trì, bảo dưỡng máy móc; phá dỡ công trình; nấu, thổi, đúc, cán, dập, hàn kim loại; lặn biển, đánh bắt xa bờ
Nơi làm việcDưới nước, dưới lòng đất, trong hang động, đường hầm; công trường xây dựng; cơ sở giết mổ gia súc
Cơ sở dịch vụQuán bar, vũ trường, phòng hát karaoke, khách sạn, nhà nghỉ, cơ sở tắm hơi, xoa bóp, điểm kinh doanh xổ số, dịch vụ trò chơi điện tử, cùng các cơ sở khác được liệt kê tại điểm d khoản 2 Điều 147
KhácCông việc, nơi làm việc khác gây tổn hại sự phát triển thể lực, trí lực, nhân cách, theo danh mục của Bộ trưởng

Giờ làm của nhóm tuổi này không quá 08 giờ một ngày và 40 giờ một tuần; làm thêm giờ, làm ban đêm chỉ được ở một số nghề, công việc theo danh mục (khoản 2 Điều 146). Việc chạy bàn quán nhậu bán rượu bia, phụ kho bốc vác hàng nặng là những lời mời hay gặp mà cha mẹ nên xem kỹ theo bảng trên.

Đi nộp hồ sơ: ai đi cùng, hỏi gì, nơi làm phải lo những gì

Với người chưa đủ 18 tuổi, buổi nộp hồ sơ nên có cha hoặc mẹ đi cùng, ít nhất ở lần gặp đầu. Người tuyển nhìn thấy gia đình đã biết và đồng ý; cha mẹ thì tận mắt thấy nơi làm, người phụ trách và chỗ con sẽ đứng làm hằng ngày. Nếu cha mẹ ở xa, người giám hộ hoặc người được gia đình nhờ đi thay nên mang theo văn bản đồng ý đã ký sẵn.

Bộ luật Lao động đặt cho nơi sử dụng lao động chưa thành niên mấy nghĩa vụ riêng mà gia đình có thể hỏi thẳng: chỉ giao công việc phù hợp sức khoẻ để bảo đảm phát triển thể lực, trí lực, nhân cách (khoản 1 Điều 144); quan tâm chăm sóc về lao động, sức khoẻ, học tập trong quá trình làm (khoản 2 Điều 144); lập sổ theo dõi riêng ghi họ tên, ngày sinh, công việc đang làm, kết quả các lần kiểm tra sức khoẻ định kỳ (khoản 3 Điều 144); tạo cơ hội để em được học văn hoá, giáo dục nghề nghiệp (khoản 4 Điều 144).

Ba câu nên hỏi trong buổi gặp: công việc cụ thể hằng ngày gồm những gì, có phải bê vác hay đứng máy không; ca làm cố định hay thay đổi theo tuần; lương trả theo giờ hay theo ca, trả vào ngày nào. Ghi câu trả lời lại, đối chiếu với hợp đồng khi ký.

Những giấy gia đình nên giữ sau buổi ký: một bản văn bản đồng ý, một bản hợp đồng có chữ ký, bản chụp giấy khám sức khoẻ nếu có. Khi có chuyện cần trao đổi với nơi làm, ba tờ này giúp cha mẹ nói chuyện có căn cứ thay vì dựa vào trí nhớ của con.

Tự kiểm của cha mẹ trước khi ký đồng ý

Bảy dòng, ngồi cùng con tích từng ô:

  • [ ] Biết đúng tên nơi làm, địa chỉ, người phụ trách.
  • [ ] Công việc và nơi làm không thuộc danh sách cấm tại Điều 147.
  • [ ] Giờ làm trong giới hạn Điều 146, không trùng giờ học.
  • [ ] Có hợp đồng bằng văn bản hoặc thoả thuận ghi rõ lương, ca làm.
  • [ ] Con không phải nộp phí tuyển dụng, không bị giữ thẻ căn cước bản chính (khoản 2 Điều 11, khoản 1 Điều 17).
  • [ ] Có giấy khám sức khoẻ nếu con chưa đủ 15 tuổi.
  • [ ] Gia đình giữ một bản văn bản đồng ý và một bản hợp đồng.

Câu nên hỏi người tuyển: "Bên mình có sổ theo dõi riêng cho người chưa đủ 18 tuổi không, và con em sẽ làm ca nào?" Câu trả lời cho biết nơi đó có quen tuyển người chưa thành niên đúng cách hay không.

Câu hỏi thường gặp

Học sinh 16 tuổi đi làm thêm có cần giấy đồng ý của cha mẹ không?

Có. Người từ đủ 15 đến chưa đủ 18 tuổi tự ký hợp đồng khi có sự đồng ý bằng văn bản của người đại diện theo pháp luật, theo điểm b khoản 4 Điều 18 Bộ luật Lao động.

Người 14 tuổi có được đi làm thêm không?

Chỉ được làm công việc nhẹ theo danh mục do Bộ trưởng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội ban hành. Hợp đồng phải bằng văn bản, ký với cả em và người đại diện, kèm giấy khám sức khoẻ, tối đa 04 giờ một ngày.

Người dưới 18 tuổi được làm tối đa bao nhiêu giờ một ngày?

Từ đủ 15 đến chưa đủ 18 tuổi không quá 08 giờ một ngày và 40 giờ một tuần. Chưa đủ 15 tuổi không quá 04 giờ một ngày và 20 giờ một tuần, không làm thêm giờ, không làm ban đêm.

Học sinh dưới 18 tuổi có được làm ở quán karaoke, quán bar không?

Không. Khoản 2 Điều 147 Bộ luật Lao động cấm sử dụng người từ đủ 15 đến chưa đủ 18 tuổi làm việc ở quán bar, vũ trường, phòng hát karaoke, khách sạn, nhà nghỉ và một số cơ sở khác.

Văn bản đồng ý của cha mẹ có cần công chứng không?

Bộ luật Lao động chỉ yêu cầu sự đồng ý bằng văn bản, không nói phải chứng thực. Nếu nơi tuyển đòi chứng thực, hỏi lý do; thường cha mẹ có thể đến ký trực tiếp cùng con.

Trẻ dưới 13 tuổi đóng quảng cáo, biểu diễn nghệ thuật cần giấy gì?

Đây là ngoại lệ tại khoản 3 Điều 145: chỉ công việc nghệ thuật, thể dục, thể thao không làm tổn hại sự phát triển, và phải có sự đồng ý của cơ quan chuyên môn về lao động thuộc UBND cấp tỉnh, kèm hợp đồng bằng văn bản với người đại diện.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138