HoanChinh.comHoàn Chỉnh
Bảo hiểm xã hội

Rút bảo hiểm xã hội một lần cần giấy tờ gì: ai còn được rút sau 1/7/2025 và hồ sơ

Từ 1/7/2025 chỉ một số trường hợp được rút BHXH một lần. Hồ sơ là sổ BHXH và văn bản đề nghị, thêm giấy riêng nếu định cư, bệnh nặng. Bảng tra và cách tính.

A Vietnamese woman in her forties seen from behind waits on a metal bench in a social insurance office lobby, closed folder on her lap, wide shot, neutral daylight

Hồ sơ hưởng bảo hiểm xã hội một lần gồm sổ bảo hiểm xã hội và văn bản đề nghị của người lao động; ai ra nước ngoài định cư, mắc bệnh nặng hay suy giảm khả năng lao động từ 81% thì thêm một giấy chứng minh. Bạn tự nộp cho cơ quan bảo hiểm xã hội, có kết quả trong 07 ngày làm việc. Thành phần hồ sơ ở Điều 78, nơi nộp và thời hạn ở khoản 2 và khoản 3 Điều 79 Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15.

Điều cần kiểm trước tiên không phải giấy mà là bạn có còn thuộc diện được rút không. Từ 01/7/2025, luật thu hẹp các trường hợp; người bắt đầu đóng từ ngày đó trở đi không còn đường "nghỉ việc đủ 12 tháng là rút". Bảng dưới giúp bạn biết mình thuộc dòng nào trước khi mất công đi nộp.

Bảng tra: bạn có thuộc diện được rút không

Các trường hợp ở khoản 1 Điều 70 (người lao động là công dân Việt Nam). Chỉ cần thuộc một dòng và đã chấm dứt tham gia, có đề nghị:

Trường hợpĐiều kiện cụ thểCăn cứ
Đủ tuổi hưởng lương hưuChưa đủ 15 năm đóng; có thể chọn trợ cấp hằng tháng theo Điều 23 thay vì rútĐiểm a khoản 1 Điều 70
Ra nước ngoài để định cưCó giấy chứng minh định cưĐiểm b khoản 1 Điều 70
Bệnh nặngĐang mắc ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, AIDSĐiểm c khoản 1 Điều 70
Suy giảm khả năng lao động nặngTừ 81% trở lên, hoặc người khuyết tật đặc biệt nặngĐiểm d khoản 1 Điều 70
Đóng từ trước 01/7/2025Sau 12 tháng không thuộc diện đóng bắt buộc, không đóng tự nguyện, và đóng chưa đủ 20 nămĐiểm đ khoản 1 Điều 70
Lực lượng vũ trang thuộc điểm d, đ, e khoản 1 Điều 2Phục viên, xuất ngũ, thôi việc, không tham gia tiếp, không đủ điều kiện hưuĐiểm e khoản 1 Điều 70

Ví dụ: anh Bình bắt đầu đóng từ năm 2018, nghỉ việc tháng 3/2026, sau đó chạy xe tự do và không đóng tự nguyện. Anh thuộc dòng thứ năm vì có thời gian đóng trước 01/7/2025; sau 12 tháng không đóng, tức từ khoảng tháng 3/2027, anh mới đủ điều kiện nộp. Em gái anh bắt đầu đi làm tháng 9/2025 thì không thuộc dòng này, vì toàn bộ thời gian đóng của cô ấy là sau ngày luật có hiệu lực.

Người đóng tự nguyện có danh sách tương tự ở khoản 1 Điều 102, hồ sơ ở Điều 106 giống về cấu trúc. Người nước ngoài làm việc tại Việt Nam có danh sách riêng ở khoản 2 Điều 70.

Checklist hồ sơ: hai giấy chung và giấy theo trường hợp

Tích hai dòng đầu cho mọi người, dòng sau chỉ khi đúng trường hợp:

ÔGiấy tờLoại bảnKhi nào cầnCăn cứ
[ ]Sổ bảo hiểm xã hộiBản giấy hoặc bản điện tửMọi trường hợpĐiểm a khoản 1 Điều 78
[ ]Văn bản đề nghị hưởng bảo hiểm xã hội một lầnBản chính, do bạn kýMọi trường hợpĐiểm b khoản 1 Điều 78
[ ]Giấy xác nhận thôi quốc tịch Việt Nam; hoặc bản dịch tiếng Việt chứng thực hoặc công chứng của hộ chiếu nước ngoài, thị thực định cư, thẻ thường trú dài hạn ở nước ngoài, hoặc giấy tờ hợp pháp khácBản sao hoặc bản dịch có chứng thực, công chứngRa nước ngoài định cưKhoản 2 Điều 78
[ ]Bản tóm tắt hồ sơ bệnh án, hoặc giấy ra việnTóm tắt bệnh án; giấy ra viện bản chính hoặc bản saoBệnh nặngKhoản 3 Điều 78
[ ]Biên bản giám định mức suy giảm khả năng lao động của Hội đồng giám định y khoa, hoặc bản sao giấy xác nhận mức độ khuyết tật đặc biệt nặngBản chính hoặc bản saoSuy giảm từ 81% hoặc khuyết tật đặc biệt nặngKhoản 4 Điều 78

Mẫu văn bản đề nghị nằm trong văn bản hướng dẫn chứ không trong luật. Bạn lấy mẫu tại cơ quan bảo hiểm xã hội hoặc trên Cổng Dịch vụ công quốc gia, điền sẵn ở nhà: họ tên, mã số bảo hiểm xã hội, lý do đề nghị đúng với dòng trong bảng tra, hình thức nhận tiền.

Nếu sổ giấy còn ở công ty cũ, đòi lại trước; nơi làm việc có trách nhiệm hoàn tất xác nhận thời gian đóng khi chấm dứt hợp đồng (điểm a khoản 3 Điều 48 Bộ luật Lao động).

Nộp ở đâu và mất bao lâu

Người đề nghị hưởng một lần tự nộp, không qua nơi làm việc. Trình tự:

  1. Kiểm sổ: tổng thời gian đóng, các giai đoạn đã được chốt đủ chưa. Đề nghị cơ quan bảo hiểm xã hội xác nhận thông tin đóng nếu cần (điểm c khoản 1 Điều 10).
  2. Chuẩn bị văn bản đề nghị và giấy riêng theo trường hợp của bạn.
  3. Nộp cho cơ quan bảo hiểm xã hội khi đã đủ điều kiện (khoản 2 Điều 79). Nộp trực tiếp hoặc qua giao dịch điện tử nếu nơi đó tiếp nhận (Điều 26).
  4. Cơ quan bảo hiểm xã hội giải quyết trong 07 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ; không giải quyết thì trả lời bằng văn bản, nêu rõ lý do (khoản 3 Điều 79).
  5. Nhận tiền qua tài khoản ngân hàng đứng tên bạn hoặc trực tiếp (Điều 93).

Thời điểm tính hưởng là thời điểm cơ quan bảo hiểm xã hội ban hành quyết định (khoản 5 Điều 70), không phải ngày bạn nghỉ việc. Với người đóng tự nguyện thuộc điểm đ, thời điểm đủ điều kiện xác định theo ngày cuối của tháng dừng đóng hoặc tháng chấm dứt hợp đồng (khoản 2 Điều 107).

Tiền được tính thế nào: ví dụ ước lượng

Năm đóng trước 2014. Mỗi năm bằng 1,5 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội (điểm a khoản 3 Điều 70).

Năm đóng từ 2014 trở đi. Mỗi năm bằng 02 tháng mức bình quân (điểm b khoản 3 Điều 70). Tháng lẻ của giai đoạn trước 2014 được chuyển sang giai đoạn sau để tính.

Đóng chưa đủ một năm. Bằng số tiền đã đóng nhưng không quá 02 tháng mức bình quân (điểm c khoản 3 Điều 70).

Ví dụ minh họa. Chị Mai đóng 3 năm trước 2014 và 6 năm từ 2014, bình quân tiền lương 8 triệu đồng. Phần trước: 3 x 1,5 = 4,5 tháng; phần sau: 6 x 2 = 12 tháng; tổng 16,5 tháng, khoảng 132 triệu đồng. Số thật phụ thuộc mức bình quân sau điều chỉnh mà cơ quan bảo hiểm xã hội tính.

Phần Nhà nước hỗ trợ đóng tự nguyện. Không tính vào mức hưởng (khoản 3 Điều 70), trừ trường hợp bệnh nặng hoặc suy giảm từ 81% thì được tính cả phần hỗ trợ (khoản 4 Điều 70).

Nên rút hay bảo lưu: cân nhắc trước khi ký

Rút một lần thì toàn bộ thời gian đóng trước đó khép lại. Nếu sau này đi làm lại, bạn bắt đầu tính từ đầu cho mốc 15 năm hưởng lương hưu. Ngược lại, khi nghỉ việc mà chưa rút, thời gian đóng được bảo lưu (Điều 71) và cộng nối khi bạn tham gia lại, bắt buộc hay tự nguyện.

Người đã đủ tuổi nghỉ hưu mà chưa đủ 15 năm có thêm lựa chọn thứ ba: không rút, không bảo lưu, mà nhận trợ cấp hằng tháng từ chính khoản đã đóng (Điều 23), hồ sơ gồm sổ và văn bản đề nghị hưởng trợ cấp hằng tháng (Điều 24), được ngân sách đóng bảo hiểm y tế trong thời gian hưởng (khoản 6 Điều 23).

Gợi ý cách quyết: nếu bạn còn trẻ và có khả năng đi làm lại có bảo hiểm, bảo lưu thường giữ được nhiều quyền lợi hơn; nếu bệnh nặng hoặc định cư nước ngoài, rút một lần là hợp lý. Đây là quyết định tài chính của riêng bạn, nên hỏi thêm cơ quan bảo hiểm xã hội về số tiền ước tính trước khi ký văn bản đề nghị.

Lỗi hay gặp và cách xử lý

Hồ sơ hưởng một lần ngắn nhưng hay bị trả vì những lý do sau:

LỗiHậu quảCách xử lý
Nộp khi chưa đủ 12 tháng kể từ khi nghỉKhông đủ điều kiện điểm đĐếm đủ 12 tháng rồi nộp
Trong 12 tháng có đi làm, có đóng một thángMốc 12 tháng bị gián đoạnHỏi cơ quan bảo hiểm xã hội cách tính lại mốc
Sổ còn giai đoạn chưa chốt ở công ty cũKhông tính đủ thời gianĐề nghị công ty cũ hoàn tất xác nhận thời gian đóng
Giấy định cư bằng tiếng nước ngoài chưa dịchKhông đủ hồ sơDịch sang tiếng Việt, chứng thực hoặc công chứng (khoản 2 Điều 78)
Nhờ dịch vụ không rõ nguồn gốc làm hộRủi ro lộ thông tin, giả mạo hồ sơTự nộp; khoản 4 Điều 9 cấm gian lận, giả mạo hồ sơ bảo hiểm xã hội

Câu nên hỏi cán bộ: "Với quá trình đóng của mình, rút một lần thì ước được bao nhiêu, còn bảo lưu thì giữ được bao nhiêu năm?". Có hai con số trước mặt, quyết định sẽ dễ hơn nhiều.

Tự kiểm trước khi nộp

Sáu dòng:

  • Đã xác định đúng dòng của mình trong bảng tra các trường hợp được rút.
  • Nếu thuộc diện nghỉ 12 tháng: có thời gian đóng trước 01/7/2025, đã đủ 12 tháng không đóng, chưa đủ 20 năm đóng.
  • Có sổ bảo hiểm xã hội hoặc đã xác nhận dữ liệu bản điện tử.
  • Văn bản đề nghị điền đủ, ký tên, ghi đúng lý do.
  • Có giấy riêng nếu định cư, bệnh nặng, suy giảm khả năng lao động.
  • Có tài khoản ngân hàng đứng tên mình.
  • Đã hỏi số tiền ước tính và cân nhắc phương án bảo lưu trước khi ký.

Nếu nhờ người thân nộp thay, lập văn bản ủy quyền; ủy quyền nhận tiền thì văn bản phải chứng thực và có hiệu lực tối đa 12 tháng (điểm d khoản 2 Điều 10). Người nhận thay mang theo giấy tờ tùy thân của mình và bản chính văn bản ủy quyền.

Câu hỏi thường gặp

Năm 2026 nghỉ việc có rút bảo hiểm xã hội một lần được không?

Được nếu bạn có thời gian đóng trước 01/7/2025, sau 12 tháng không đóng bắt buộc và không đóng tự nguyện, và tổng thời gian đóng chưa đủ 20 năm (điểm đ khoản 1 Điều 70). Người bắt đầu đóng từ 01/7/2025 không thuộc trường hợp này.

Hồ sơ rút bảo hiểm xã hội một lần gồm những gì?

Sổ bảo hiểm xã hội và văn bản đề nghị hưởng bảo hiểm xã hội một lần (khoản 1 Điều 78). Định cư nước ngoài, bệnh nặng hoặc suy giảm khả năng lao động từ 81% thì thêm giấy chứng minh theo khoản 2, 3, 4 Điều 78.

Nộp hồ sơ rút một lần bao lâu thì có tiền?

Cơ quan bảo hiểm xã hội giải quyết trong 07 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ (khoản 3 Điều 79). Thời gian tiền về tài khoản còn tùy hình thức chi trả bạn chọn.

Rút một lần được bao nhiêu tháng lương?

Mỗi năm đóng trước 2014 được 1,5 tháng, mỗi năm từ 2014 trở đi được 02 tháng mức bình quân tiền lương đóng (khoản 3 Điều 70). Đóng chưa đủ một năm thì bằng số tiền đã đóng nhưng không quá 02 tháng.

Đủ tuổi hưu mà chưa đủ 15 năm thì nên rút hay nhận hằng tháng?

Bạn được chọn: rút một lần, hoặc nhận trợ cấp hằng tháng từ chính khoản đã đóng theo Điều 23, có bảo hiểm y tế do ngân sách đóng. Nên hỏi cơ quan bảo hiểm xã hội số tiền ước tính của từng cách trước khi ký.

Có cần mang quyết định nghỉ việc khi rút bảo hiểm một lần không?

Điều 78 không ghi quyết định nghỉ việc trong thành phần hồ sơ. Tuy vậy sổ phải thể hiện bạn đã chấm dứt tham gia, nên nếu công ty cũ chưa chốt, bạn cần đề nghị họ hoàn tất trước.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138