HoanChinh.comHoàn Chỉnh
Căn cước và cư trú

Làm căn cước cho trẻ dưới 14 tuổi: hồ sơ theo từng độ tuổi và ai phải đi cùng

Trẻ dưới 6 tuổi làm căn cước trực tuyến, trẻ 6 đến dưới 14 tuổi phải đến lấy sinh trắc học cùng cha mẹ. Checklist từng nhóm tuổi và các lỗi hay gặp.

A young mother holds the hand of a seven year old girl walking up concrete steps toward a public service counter, seen from behind, bright afternoon light

Trẻ dưới 14 tuổi không bắt buộc có thẻ căn cước; cha mẹ hoặc người đại diện hợp pháp làm khi có nhu cầu (khoản 3 Điều 19 Luật Căn cước). Cách làm chia theo tuổi: dưới 6 tuổi làm trực tuyến, không lấy sinh trắc học; từ đủ 6 đến dưới 14 tuổi trẻ phải cùng người đại diện đến lấy ảnh, vân tay, mống mắt (khoản 2 Điều 23).

Phụ huynh hay vấp ở hai chỗ: đưa con đi cùng ông bà thay vì cha mẹ, và quên rằng thẻ làm cho con sẽ phải đổi khi con đủ 14 tuổi. Bài này đi theo từng nhóm tuổi, kèm cách tính mốc đổi thẻ để bạn chọn thời điểm làm cho hợp lý.

Một bảng để biết con bạn thuộc nhóm nào

Toàn bộ quy định lấy từ khoản 2 Điều 23 và Điều 21 Luật Căn cước số 26/2023/QH15.

Tuổi của trẻAi làm thủ tụcLàm bằng cách nàoLấy sinh trắc học
Dưới 6 tuổi, đã khai sinhNgười đại diện hợp phápQua cổng dịch vụ công hoặc ứng dụng định danh quốc giaKhông
Dưới 6 tuổi, chưa khai sinhNgười đại diện hợp phápThủ tục liên thông với đăng ký khai sinh trên cổng dịch vụ công, ứng dụng định danh quốc gia hoặc trực tiếp tại cơ quan quản lý căn cướcKhông
Từ đủ 6 đến dưới 14 tuổiNgười đại diện hợp pháp làm thay, trẻ đi cùngTrực tiếp tại cơ quan quản lý căn cướcCó: ảnh khuôn mặt, vân tay, mống mắt
Từ đủ 14 tuổiChính người đóTrực tiếpCó

Điểm cần nhớ: với trẻ dưới 6 tuổi, luật nói rõ "cơ quan quản lý căn cước không thu nhận thông tin nhân dạng và thông tin sinh trắc học". Bạn không cần bế con đến quầy để chụp ảnh. Nếu hệ thống trực tuyến hỏi thêm thông tin nào, làm theo hướng dẫn trên màn hình và lưu lại mã hồ sơ.

Người đại diện hợp pháp của trẻ thường là cha, mẹ; khi không còn cha mẹ hoặc cha mẹ không đủ điều kiện thì là người giám hộ. Ông bà, cô dì chỉ là người đại diện khi đã là người giám hộ theo quy định.

Checklist cho trẻ dưới 6 tuổi làm trực tuyến

Luật chỉ quy định kênh nộp; những thứ dưới đây là điều kiện thực tế để hoàn tất hồ sơ trên mạng, bạn đối chiếu với hướng dẫn trên cổng khi nộp.

  • □ Tài khoản định danh điện tử của cha hoặc mẹ đã kích hoạt, đăng nhập được.
  • □ Số định danh cá nhân của con (thường có trên giấy khai sinh cấp những năm gần đây, hoặc tra trong thông tin cư trú của hộ).
  • □ Thông tin khai sinh của con khớp với dữ liệu: họ tên, ngày sinh, giới tính, nơi đăng ký khai sinh.
  • □ Nơi cư trú của con đã được đăng ký (thường trú hoặc tạm trú theo cha hoặc mẹ).
  • □ Địa chỉ nhận thẻ và cách nhận: đến lấy hay chuyển phát.
  • □ Thời gian rảnh khoảng 15 phút ở chỗ có mạng ổn định để điền liền một lượt.

Mẹo: kiểm tra trước thông tin cư trú của con trong ứng dụng. Nếu thấy con chưa có nơi thường trú, làm thủ tục đăng ký cư trú cho con trước. Khoản 2 Điều 7 Nghị định 154/2024/NĐ-CP đặt thời hạn tối đa 60 ngày kể từ ngày đăng ký khai sinh để cha, mẹ, chủ hộ hoặc người giám hộ đăng ký thường trú, tạm trú hoặc khai báo thông tin cư trú cho trẻ.

Con chưa đăng ký khai sinh: làm một lần hai việc

Điểm a khoản 2 Điều 23 có một chi tiết ít người để ý: nếu trẻ dưới 6 tuổi chưa đăng ký khai sinh, người đại diện hợp pháp làm thủ tục cấp thẻ căn cước thông qua các thủ tục liên thông với đăng ký khai sinh. Nghĩa là bạn không phải đi khai sinh xong, đợi có số định danh rồi mới quay lại xin thẻ; hai việc có thể đi cùng một luồng trên cổng dịch vụ công, ứng dụng định danh quốc gia hoặc trực tiếp tại cơ quan quản lý căn cước.

Hồ sơ khai sinh thuộc phạm vi pháp luật hộ tịch, không nằm trong Luật Căn cước, nên phần giấy tờ khai sinh (giấy chứng sinh, giấy tờ của cha mẹ…) bạn làm theo hướng dẫn của thủ tục đăng ký khai sinh. Khi chọn thủ tục liên thông trên cổng, hệ thống sẽ yêu cầu những giấy tờ đó.

Tình huống giả định: anh Hùng và chị Mai vừa có con được hai tuần, muốn làm luôn thẻ căn cước cho bé để sau này đi khám, làm giấy tờ cho con đỡ phải mang nhiều bản khai sinh. Anh chị chọn nhóm thủ tục liên thông khai sinh trên cổng, trong đó có tích chọn cấp thẻ căn cước. Kết quả khai sinh và thẻ được trả theo hướng dẫn của hệ thống. Nếu không tự tin làm trực tuyến, anh chị đến thẳng cơ quan quản lý căn cước, nhờ cán bộ hướng dẫn liên thông ngay tại chỗ.

Cần nhớ thêm: dù làm thẻ hay không, thời hạn đăng ký cư trú cho trẻ trong 60 ngày kể từ khi khai sinh theo Nghị định 154/2024/NĐ-CP vẫn áp dụng.

Trẻ từ đủ 6 đến dưới 14 tuổi: các bước tại quầy

Theo điểm b khoản 2 Điều 23, trẻ cùng người đại diện hợp pháp đến cơ quan quản lý căn cước. Người đại diện làm thủ tục thay, còn trẻ có mặt để thu nhận sinh trắc học.

  1. Cha hoặc mẹ mang theo thẻ căn cước của mình và giấy khai sinh của con (giấy tờ thường được hỏi khi cần đối chiếu quan hệ cha mẹ con).
  2. Cán bộ tra dữ liệu dân cư để xác định đúng trẻ và đúng người đại diện.
  3. Trẻ được chụp ảnh khuôn mặt, quét vân tay, quét mống mắt. Trẻ nhỏ hay cựa quậy, cha mẹ nên dặn trước "nhìn thẳng, ngồi yên một chút".
  4. Người đại diện đọc kỹ phiếu thu nhận thông tin căn cước của con và ký.
  5. Nhận giấy hẹn; chọn nhận tại nơi làm hoặc chuyển phát có trả phí dịch vụ.

Chọn giờ đi: buổi sáng sớm, khi trẻ chưa mệt và hàng chờ thường ngắn hơn. Tránh hôm trẻ vừa chơi thể thao, tay ra mồ hôi khó quét vân tay. Nên cho trẻ mặc áo có cổ, buộc tóc gọn, không kẹp tóc to che trán.

Lỗi hay gặp khi làm thẻ cho con

Những tình huống dưới đây khiến phụ huynh phải quay lại lần hai, kèm cách tránh.

Tình huốngVì sao bị vướngCách xử lý
Ông bà đưa cháu 8 tuổi đi làm thẻThủ tục do người đại diện hợp pháp thực hiện; ông bà không phải người đại diện nếu chưa là người giám hộCha hoặc mẹ đi cùng, hoặc người giám hộ mang quyết định cử người giám hộ
Con chưa có nơi cư trú trong dữ liệuThẻ có dòng nơi cư trú, dữ liệu trống thì phải cập nhật trướcĐăng ký thường trú hoặc tạm trú cho con trước
Tên con trên khai sinh khác dữ liệu dân cưPhải điều chỉnh dữ liệu trước khi cấp thẻMang giấy khai sinh bản chính để đối chiếu
Bế con dưới 6 tuổi đến quầy để chụp ảnhLuật không thu nhận sinh trắc học trẻ dưới 6 tuổiLàm trực tuyến theo điểm a khoản 2 Điều 23
Cha mẹ ly hôn, người làm thủ tục không phải người trực tiếp nuôiDễ phát sinh câu hỏi về nơi cư trú của trẻMang quyết định của Toà án về việc giao con nuôi dưỡng để đối chiếu

Với cha mẹ đã ly hôn, nơi cư trú của con là nơi cư trú của người con thường xuyên chung sống, hoặc do cha mẹ thoả thuận, hoặc do Toà án quyết định (khoản 1 Điều 12 Luật Cư trú số 68/2020/QH14). Thông tin này ảnh hưởng trực tiếp dòng nơi cư trú trên thẻ.

Tính mốc đổi thẻ và chuyện lệ phí

Thẻ làm cho con không dùng mãi. Khoản 1 Điều 21 buộc cấp đổi khi đủ 14, 25, 40 và 60 tuổi. Khoản 2 cùng điều có một quy định có lợi: thẻ được cấp trong thời hạn 02 năm trước độ tuổi cấp đổi thì có giá trị sử dụng đến tuổi cấp đổi tiếp theo.

Ví dụ tính: bé Na sinh ngày 10/5/2014. Na đủ 14 tuổi ngày 10/5/2028. Nếu bố mẹ làm thẻ cho Na sau ngày 10/5/2026, tức là trong 02 năm trước mốc 14 tuổi, thẻ đó dùng được đến mốc 25 tuổi, Na không phải đổi ở tuổi 14. Nếu làm sớm hơn, chẳng hạn lúc Na 9 tuổi, thì đến 14 tuổi Na phải đổi.

Về tiền: thẻ cấp cho trẻ lần đầu thuộc diện "cấp thẻ căn cước lần đầu", không thu lệ phí theo khoản 2 Điều 38. Lần đổi ở các mốc tuổi cũng không thu lệ phí, vì điểm a khoản 3 Điều 38 miễn cho trường hợp cấp đổi theo điểm a khoản 1 Điều 24, tức đổi do đến tuổi. Khoản tiền có thể phát sinh duy nhất là phí chuyển phát nếu bạn yêu cầu gửi thẻ về nhà.

Vậy có nên làm thẻ cho con nhỏ không? Luật để cha mẹ tự quyết. Nếu con cần chứng minh nhân thân thường xuyên, thẻ giúp đỡ phải mang giấy khai sinh. Nếu chưa có nhu cầu, chờ đến khoảng 12 tuổi rồi làm sẽ tiết kiệm được một lần đổi.

Tự kiểm trước khi đi hoặc trước khi bấm gửi

Danh sách ngắn cho phụ huynh.

  • Người làm thủ tục là cha, mẹ hoặc người giám hộ của trẻ.
  • Con đã có nơi thường trú hoặc tạm trú trong dữ liệu.
  • Họ tên, ngày sinh của con trong dữ liệu khớp giấy khai sinh.
  • Biết con thuộc nhóm dưới 6 tuổi (trực tuyến) hay từ đủ 6 tuổi (đến quầy).
  • Đã tính mốc 14 tuổi của con để quyết định làm bây giờ hay chờ.
  • Mang thẻ căn cước của cha mẹ và giấy khai sinh của con nếu đến quầy.

Nếu làm trực tuyến, sau khi bấm gửi hãy chụp lại màn hình xác nhận có mã hồ sơ và theo dõi trạng thái trong mục hồ sơ đã nộp. Khi hồ sơ bị trả lại để bổ sung, đọc kỹ lý do trước khi nộp lại, đừng gửi lặp nhiều hồ sơ giống nhau vì dễ làm việc xử lý chậm hơn. Nếu đến quầy, câu nên hỏi cán bộ là thẻ của con sẽ có hiệu lực đến mốc tuổi nào, để ghi lại lịch đổi thẻ cho gia đình.

Câu hỏi thường gặp

Trẻ em có bắt buộc phải làm thẻ căn cước không?

Không. Khoản 3 Điều 19 Luật Căn cước quy định công dân dưới 14 tuổi được cấp thẻ căn cước theo nhu cầu. Chỉ từ đủ 14 tuổi việc làm thẻ mới là nghĩa vụ theo khoản 2 cùng điều.

Làm căn cước cho con dưới 6 tuổi có phải đưa con đến không?

Không cần. Điểm a khoản 2 Điều 23 cho phép người đại diện hợp pháp làm qua cổng dịch vụ công hoặc ứng dụng định danh quốc gia, và cơ quan quản lý căn cước không thu nhận sinh trắc học của trẻ dưới 6 tuổi.

Ông bà có được đưa cháu đi làm căn cước không?

Thủ tục cho trẻ dưới 14 tuổi do người đại diện hợp pháp thực hiện. Ông bà chỉ làm được khi là người giám hộ của cháu theo quy định; nếu không, cha hoặc mẹ cần đi cùng trẻ từ đủ 6 tuổi đến quầy.

Làm căn cước cho con có mất tiền không?

Thẻ lần đầu không thu lệ phí theo khoản 2 Điều 38, và lần đổi do đến tuổi cũng được miễn theo điểm a khoản 3 Điều 38. Chỉ khi chọn gửi thẻ về địa chỉ khác, bạn trả phí dịch vụ chuyển phát.

Thẻ căn cước của con dùng đến bao giờ?

Thẻ phải đổi khi con đủ 14 tuổi. Riêng thẻ được cấp trong 02 năm trước mốc 14 tuổi thì dùng được đến mốc 25 tuổi theo khoản 2 Điều 21, nên nhiều gia đình chọn làm khi con khoảng 12 tuổi.

Con chưa làm khai sinh có làm căn cước được không?

Được, với trẻ dưới 6 tuổi. Người đại diện hợp pháp làm qua thủ tục liên thông với đăng ký khai sinh trên cổng dịch vụ công, ứng dụng định danh quốc gia hoặc trực tiếp tại cơ quan quản lý căn cước, theo điểm a khoản 2 Điều 23.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138