HoanChinh.comHoàn Chỉnh
Căn cước và cư trú

Hồ sơ đăng ký thường trú vào nhà người thân: giấy chứng minh quan hệ và ý kiến đồng ý

Vợ về ở với chồng, con về với cha mẹ, người cao tuổi về với anh chị em: ai được nhập thường trú, giấy chứng minh quan hệ nào dùng được, xin ý kiến đồng ý ra sao.

An elderly Vietnamese couple and their adult son sit around a wooden living room table sorting blank sheets of paper into a closed folder, overhead angle, warm lamp light

Về ở nhà người thân thuộc các quan hệ luật cho phép (vợ chồng, con về với cha mẹ, cha mẹ về với con, người cao tuổi về với anh chị em ruột, cháu ruột…), hồ sơ đăng ký thường trú gồm tờ khai thay đổi thông tin cư trú có ý kiến đồng ý của chủ hộ và chủ sở hữu chỗ ở, giấy tờ chứng minh quan hệ nhân thân nếu dữ liệu chưa có, và giấy tờ chứng minh điều kiện khác (khoản 2 Điều 20, khoản 2 Điều 21 Luật Cư trú số 68/2020/QH14).

Nếu là nhà thuộc quyền sở hữu của chính bạn, hồ sơ còn gọn hơn: tờ khai và giấy tờ chứng minh sở hữu (khoản 1 Điều 21). Hồ sơ nộp tại Công an cấp xã nơi bạn cư trú, kết quả trong 07 ngày làm việc (Điều 22). Phần lớn giấy tờ cơ quan đăng ký cư trú tự tra trong cơ sở dữ liệu theo Điều 5, Điều 6 Nghị định 154/2024/NĐ-CP; bạn chỉ nộp bản sao khi được yêu cầu.

Bạn có thuộc diện "về ở với người thân" không

Khoản 2 Điều 20 Luật Cư trú liệt kê ba nhóm. Ngoài ba nhóm này, nếu ở nhà người khác thì bạn đi theo diện thuê, mượn, ở nhờ với điều kiện diện tích, là thủ tục khác.

NhómAi về ở với aiĐiều kiện thêm
Điểm aVợ về ở với chồng, chồng về ở với vợ; người từ đủ 6 tuổi về ở với cha, mẹ, người giám hộ; cha, mẹ về ở với con; người mất năng lực hành vi dân sự về ở với người giám hộChủ hộ và chủ sở hữu chỗ ở đồng ý
Điểm bNgười cao tuổi về ở với anh, chị, em ruột, cháu ruột; người khuyết tật đặc biệt nặng, khuyết tật nặng, người không có khả năng lao động… về ở với ông bà, anh chị em ruột, bác, chú, cậu, cô, dì ruột, cháu ruộtChủ hộ và chủ sở hữu đồng ý; chứng minh là người cao tuổi hoặc thuộc diện khuyết tật
Điểm cNgười chưa thành niên được cha mẹ, người giám hộ đồng ý, hoặc không còn cha mẹ, về ở với cụ, ông bà, anh chị em ruột, bác, chú, cậu, cô, dì ruộtChủ hộ và chủ sở hữu đồng ý; ý kiến của cha mẹ hoặc giấy tờ chứng minh không còn cha mẹ
Riêng trẻ dưới 6 tuổiVề ở với cha, mẹ, người giám hộKhông cần chủ hộ, chủ sở hữu đồng ý

Một điểm ít người biết: nơi thuộc danh sách "không được đăng ký thường trú mới" ở Điều 23 (nhà trên đất lấn chiếm, nhà có quyết định phá dỡ, nhà đang tranh chấp…) vẫn cho đăng ký với trẻ dưới 6 tuổi về ở với cha mẹ và các trường hợp ở điểm a khoản 2 Điều 20, theo khoản 8 Điều 20. Vợ về ở với chồng ở một ngôi nhà đang có tranh chấp vẫn có thể được đăng ký.

Checklist hồ sơ cho nhóm về ở với người thân

Thành phần theo khoản 2 Điều 21 Luật Cư trú; cách dùng giấy tờ theo Điều 5, 6 Nghị định 154/2024/NĐ-CP.

  • □ Tờ khai thay đổi thông tin cư trú, ghi rõ ý kiến đồng ý của chủ hộ, chủ sở hữu chỗ ở hợp pháp hoặc người được uỷ quyền (trừ khi đã có văn bản đồng ý riêng). Trẻ dưới 6 tuổi về với cha mẹ thì không cần phần ý kiến này.
  • □ Giấy tờ chứng minh quan hệ nhân thân với chủ hộ, thành viên hộ: chỉ phải nộp khi quan hệ đó chưa có trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư hoặc Cơ sở dữ liệu về cư trú (điểm b khoản 2 Điều 21).
  • □ Giấy tờ chứng minh điều kiện khác: là người cao tuổi, người khuyết tật, người chưa thành niên không còn cha mẹ… tuỳ nhóm (điểm c khoản 2 Điều 21).
  • □ Ý kiến đồng ý của cha, mẹ hoặc người giám hộ nếu người đăng ký là người chưa thành niên (khoản 7 Điều 20).
  • □ Hộ chiếu Việt Nam còn giá trị nếu bạn là người Việt Nam định cư ở nước ngoài còn quốc tịch Việt Nam; không có thì giấy tờ khác chứng minh quốc tịch (khoản 9 Điều 21).

Với người đăng ký vào nhà thuộc sở hữu của chính mình (khoản 1 Điều 20), checklist chỉ còn hai dòng: tờ khai và một giấy tờ chứng minh sở hữu chỗ ở hợp pháp trong danh sách khoản 2 Điều 5 Nghị định 154/2024/NĐ-CP, ví dụ giấy chứng nhận quyền sở hữu, hợp đồng mua bán nhà ở, giấy tờ nhận thừa kế, tặng cho. Nhà có nhiều đồng sở hữu thì không cần ý kiến những người đồng sở hữu còn lại (khoản 1 Điều 8 Nghị định 154).

Giấy tờ chứng minh quan hệ nào được chấp nhận

Chỉ dùng khi cơ quan đăng ký cư trú không tự khai thác được thông tin. Danh sách tóm từ khoản 2, khoản 3 Điều 6 Nghị định 154/2024/NĐ-CP; mỗi quan hệ chỉ cần một loại.

Quan hệ cần chứng minhGiấy tờ dùng được
Vợ, chồngGiấy chứng nhận kết hôn; giấy xác nhận tình trạng hôn nhân; thẻ căn cước (thông tin mã hoá trên thẻ); xác nhận của UBND cấp xã nơi cư trú
Cha, mẹ, conGiấy khai sinh; giấy tờ nuôi con nuôi; quyết định nhận cha, mẹ, con; trích lục hộ tịch; quyết định của Toà án; văn bản của cơ quan y tế, giám định; xác nhận của UBND cấp xã
Anh, chị, em ruộtGiấy khai sinh; xác nhận của UBND cấp xã nơi cư trú hoặc của cơ quan có thẩm quyền về hộ tịch
Ông bà, cụ, cô, dì, chú, bác, cậu, cháu ruộtGiấy khai sinh; xác nhận của UBND cấp xã hoặc của cơ quan có thẩm quyền về hộ tịch
Người giám hộQuyết định cử người giám hộ; trích lục đăng ký giám hộ; xác nhận của UBND cấp xã
Không còn cha, mẹGiấy chứng tử của cha, mẹ; quyết định của Toà án tuyên bố mất tích, đã chết; xác nhận của UBND cấp xã
Là người cao tuổiGiấy khai sinh; thẻ căn cước; hộ chiếu; sổ bảo hiểm xã hội; thẻ bảo hiểm y tế; thẻ hội viên Hội người cao tuổi; xác nhận của UBND cấp xã về ngày sinh

Mẹo: khi chứng minh quan hệ ông bà và cháu, thường phải xâu chuỗi hai giấy khai sinh — giấy khai sinh của cháu ghi tên cha hoặc mẹ, giấy khai sinh của cha hoặc mẹ ghi tên ông bà. Mang đủ cả hai bản để cán bộ nối được quan hệ.

Xin ý kiến đồng ý của chủ hộ, chủ nhà: ba cách và mấy chỗ hay vướng

Khoản 5 Điều 8 Nghị định 154/2024/NĐ-CP cho ba hình thức lấy ý kiến đồng ý: ghi rõ nội dung đồng ý, ký và ghi họ tên vào tờ khai; xác nhận qua ứng dụng định danh quốc gia hoặc dịch vụ công trực tuyến (hoặc cơ quan đăng ký cư trú hỏi trực tiếp khi xác minh); hoặc văn bản đồng ý riêng. Chủ nhà ở xa thì cách thứ hai đỡ phải gửi giấy qua lại.

Nhà có nhiều chủ sở hữu: với nhóm vợ chồng, cha mẹ con ở điểm a khoản 2 Điều 20, chỉ cần ít nhất một chủ sở hữu đồng ý (khoản 2 Điều 8 Nghị định 154). Với các nhóm khác, phải có ý kiến của các chủ sở hữu, hoặc người được uỷ quyền bằng văn bản có công chứng, chứng thực (khoản 3).

Chủ sở hữu đã chết, mất tích, dưới 18 tuổi hoặc mất năng lực hành vi dân sự: chỉ cần ý kiến của một trong những người đại diện hợp pháp hoặc người thừa kế (khoản 4 Điều 8 Nghị định 154). Tình huống này hay gặp khi nhà đứng tên ông bà đã mất.

Ví dụ: chị Hạnh lấy chồng ở tỉnh khác, muốn chuyển thường trú về nhà chồng. Nhà đứng tên bố chồng, chủ hộ là mẹ chồng. Chị cần ý kiến đồng ý của mẹ chồng với tư cách chủ hộ và của bố chồng với tư cách chủ sở hữu; vì chị thuộc điểm a (vợ về ở với chồng), nếu nhà có thêm đồng sở hữu khác thì chỉ cần một chủ sở hữu đồng ý. Quan hệ vợ chồng chứng minh bằng giấy chứng nhận kết hôn nếu dữ liệu chưa thể hiện.

Nộp ở đâu, bao lâu có kết quả, khi nào phải đăng ký

Hồ sơ nộp đến cơ quan đăng ký cư trú nơi bạn cư trú (khoản 1 Điều 22), tức Công an xã, phường, đặc khu theo khoản 4 Điều 2 Luật Cư trú. Khi nhận, cơ quan kiểm tra và cấp phiếu tiếp nhận; hồ sơ thiếu thì hướng dẫn bổ sung. Theo khoản 2 Điều 34, người làm công tác đăng ký cư trú phải hướng dẫn cụ thể, đầy đủ bằng văn bản khi hồ sơ chưa đủ — bạn có quyền đề nghị ghi ra giấy những gì còn thiếu.

Thời hạn giải quyết: 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ đầy đủ và hợp lệ (khoản 3 Điều 22). Kết quả là việc cập nhật nơi thường trú mới vào Cơ sở dữ liệu về cư trú và thông báo cho bạn; từ chối thì phải trả lời bằng văn bản, nêu lý do. Không còn sổ hộ khẩu giấy: khoản 3 Điều 38 Luật Cư trú chỉ giữ giá trị sổ hộ khẩu đến hết ngày 31/12/2022 và không cấp mới.

Khi nào phải đăng ký: khoản 4 Điều 22 yêu cầu người đã đăng ký thường trú mà chuyển đến chỗ ở hợp pháp khác, đủ điều kiện đăng ký, phải đăng ký thường trú ở nơi mới trong 12 tháng kể từ ngày đủ điều kiện. Nếu cả hộ cùng chuyển, khoản 6 Điều 8 Nghị định 154 cho chủ hộ đăng ký cho bản thân và kê khai kèm các thành viên trên cùng tờ khai.

Lệ phí đăng ký cư trú được nhắc ở khoản 3 Điều 9 Luật Cư trú nhưng mức thu theo pháp luật về phí và lệ phí, bài này không ghi số; hỏi tại nơi nộp hoặc xem trên Cổng Dịch vụ công quốc gia.

Giấy hay thiếu và tình huống hay vướng

Đọc trước để khỏi phải đi hai lần.

Tình huốngHậu quảCách xử lý
Tờ khai chưa có chữ ký đồng ý của chủ sở hữu, chỉ có chủ hộHồ sơ chưa đủXin chủ sở hữu ký tờ khai, xác nhận trực tuyến hoặc làm văn bản đồng ý
Quan hệ ông bà, cháu chỉ mang một giấy khai sinhKhông nối được quan hệMang giấy khai sinh của cả cháu và cha hoặc mẹ
Người chưa thành niên đi một mình nộpThiếu ý kiến của cha mẹ hoặc người giám hộCha mẹ ghi ý kiến vào tờ khai hoặc có văn bản đồng ý
Người Việt ở nước ngoài về, hộ chiếu đã hết hạnThiếu giấy chứng minh quốc tịchMang giấy tờ khác chứng minh có quốc tịch Việt Nam theo khoản 9 Điều 21
Nhà đứng tên người đã mấtKhông biết xin ý kiến aiMột trong những người thừa kế đồng ý, theo khoản 4 Điều 8 Nghị định 154

Câu nên hỏi cán bộ một cửa trước khi nộp: "Quan hệ của em với chủ hộ đã có trên dữ liệu chưa, em có cần nộp bản sao giấy khai sinh, giấy kết hôn không?". Nếu dữ liệu đã có, bạn đỡ được việc đi sao y giấy tờ.

Tự kiểm trước khi nộp

Sáu dòng cuối cùng.

  • Đã xác định mình thuộc khoản 1 (nhà của mình) hay khoản 2 (về ở với người thân) Điều 20.
  • Tờ khai có đủ ý kiến đồng ý của chủ hộ và chủ sở hữu, hoặc đã có văn bản đồng ý.
  • Mang giấy chứng minh quan hệ, đủ để nối từ bạn đến chủ hộ.
  • Người chưa thành niên: có ý kiến của cha mẹ hoặc người giám hộ.
  • Đã hỏi mức lệ phí và cách nộp tại Công an cấp xã.
  • Ghi lại ngày nhận phiếu tiếp nhận để tính mốc 07 ngày làm việc.

Mẹo xếp hồ sơ: tờ khai trên cùng, văn bản đồng ý riêng (nếu có) ngay sau, rồi đến giấy chứng minh quan hệ xếp theo chuỗi từ bạn lên chủ hộ, cuối cùng là giấy chứng minh điều kiện khác. Mang bản chính để đối chiếu và một bộ bản sao để nộp nếu được yêu cầu. Sau khi có kết quả, kiểm tra lại thông tin cư trú của mình trên ứng dụng định danh quốc gia để chắc chắn nơi thường trú mới đã được cập nhật đúng địa chỉ, đúng quan hệ với chủ hộ.

Câu hỏi thường gặp

Vợ nhập hộ khẩu về nhà chồng cần giấy tờ gì?

Theo khoản 2 Điều 21 Luật Cư trú, cần tờ khai thay đổi thông tin cư trú có ý kiến đồng ý của chủ hộ, chủ sở hữu chỗ ở, và giấy chứng minh quan hệ vợ chồng như giấy chứng nhận kết hôn nếu dữ liệu chưa có thông tin này.

Đăng ký thường trú mất bao lâu?

Khoản 3 Điều 22 Luật Cư trú quy định 07 ngày làm việc kể từ khi cơ quan đăng ký cư trú nhận được hồ sơ đầy đủ và hợp lệ. Nếu từ chối, cơ quan phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.

Chủ nhà ở xa thì xin ý kiến đồng ý thế nào?

Khoản 5 Điều 8 Nghị định 154/2024/NĐ-CP cho phép chủ hộ, chủ sở hữu xác nhận đồng ý qua ứng dụng định danh quốc gia hoặc dịch vụ công trực tuyến, hoặc làm văn bản đồng ý gửi kèm hồ sơ, không nhất thiết phải có mặt.

Con về ở với bố mẹ có cần chủ hộ đồng ý không?

Người từ đủ 6 tuổi về ở với cha mẹ vẫn cần ý kiến đồng ý của chủ hộ và chủ sở hữu theo khoản 2 Điều 20. Riêng trẻ dưới 6 tuổi về ở với cha, mẹ, người giám hộ thì không cần sự đồng ý này.

Có còn cấp sổ hộ khẩu khi đăng ký thường trú không?

Không. Khoản 3 Điều 38 Luật Cư trú chỉ giữ giá trị sổ hộ khẩu đến hết ngày 31/12/2022 và không cấp mới. Thông tin thường trú được cập nhật vào Cơ sở dữ liệu về cư trú và cơ quan đăng ký cư trú thông báo kết quả cho bạn.

Đã chuyển về ở nhà mới bao lâu thì phải đăng ký thường trú?

Khoản 4 Điều 22 Luật Cư trú yêu cầu đăng ký thường trú tại nơi ở mới trong thời hạn 12 tháng kể từ ngày đủ điều kiện đăng ký. Nếu cả hộ cùng chuyển, chủ hộ đăng ký cho mình và kê khai kèm các thành viên trên cùng một tờ khai.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138